Minari buruz hitz egin du Izaskun Hernández anestesiologoak. Min iraunkorrari aurre egiteko, estrategia farmakologiko tradizionalari bestelako ikuspegi bat ari zaio gehitzen azkenaldian. Izan ere, gorputzak estimulu mingarri bat jasotzen duenean, burmuinak emozioekin eta memoriarekin lotutako beste eremu batzuekin batera interpretatzen du seinalea. Minari buruz dugun ezagutza guztia hankaz gora jarri digu.

Larre, belardi, zelai, belai, belaze, pentze, euntze, soro, alhapide… Aniztasuna hitzetan, are gehiago bizidunetan. Gizakiaren eraginaren ondorio dira, eta askotan gutxietsi egin badira ere, ikerketak erakusten ari dira funtsezkoak direla biodibertsitaterako, ingurumenerako eta gizakion ongizaterako. Ekosistema horien garrantziari eta egoerari buruz aritu gara Arantza Aldezabal Roteta eta Pablo Manzano Baena adituekin.

Mundu mailan prebeni daitezkeen heriotzen heren baten eragileak lau industria dira: erregai fosilak, alkohola, tabakoa eta elikagai ultraprozesatuak. Hala baieztatu zuen The Lancet aldizkariak, osasunaren baldintzatzaile komertzialei buruz 2023an argitaratu zuen sail berezian. Baldintzatzaile komertzialak industriak eta merkatuak baliatzen dituzten praktikak dira, portaeran edo kontsumoan eragiteko, beren irabazi ekonomikoen mesedetan, eta erabiltzaileen edo kontsumitzaileen osasuna arriskuan jarriz.