Soinua ere kuantikoa da

Fisika
Guillermo Roa Zubia

Eskala molekularretik behera, argiak, materiak eta haiei lotutako magnitudeek izaera kuantikoa dute. Orain frogatu ahal izan da soinuak ere jokabide hori duela; izan ere, fonoietan, hau da, oinarrizko bibratze-moduetan, izaera kuantikoa neurtu dute.


Salbatu da euskara

Ekai Txapartegi Zumeta, EHUko filosofia irakaslea

Neutroa

Izortze Santin Gomez, EHUko ikertzailea

Segurtasuna hasieratik, ez azken orduan

Jon Kepa Gerrikagoitia, BC3


Dunak: naturaren babes-horma itsasoaren aurrean

Biodibertsitatea
Iñaki Leturia Yurrita

Gorlizko hondartzan hormigoia zegoen lekuan, gaur egun duna-sistema osasuntsu bat gailentzen da. Egitura artifizialak kenduta, natura bera bihurtu da kostaldea babesteko aliatu nagusi. EHUko ikertzaileek azaldu dute ekosistema dinamiko hauek itsas denboraleen eragina leuntzen dutela eta beren kabuz birsortzeko gaitasuna dutela, euskal litorala modu naturalean babestuz.


EFEMERIDEA

Ángela Ruiz Robles irakasle eta asmatzailea

1949an entziklopedia mekanikoa patentatu zuen, eta liburu elektronikoaren aitzindaritzat hartzen da asmakizun hori.

Dorre kuantikoa

Fisika
Elhuyar Zientzia,

Donostian, BRTA aliantzako CIC Nanogune zentroan, txip kuantikoak diseinatzeko eta testatzeko dorre bat martxan dago joan den otsailetik. Dorre horretan, konputazio kuantikoan mundu mailako laborategi aurreratuenetakoa izateko anbizioarekin ari dira lanean, Quantum Motion enpresarekin batera.


Megakonstelazioak ez, megaontzidiak

Teknologia
Egoitz Etxebeste Aduriz,

Satelitez josita dago zerua. Milaka dira, eta ehunka milaka gehiago jarri nahi dituzte. Haien bidez, mundu osorako Internet, datu-zentro espazialak eta gauez eguzki-argia izateko aukera agintzen dute. Baina, aldi berean, satelite horiek gaueko zerua argitzen dute, astronomia oztopatzen, hondakin espazialak ugaritzen eta atmosfera kutsatzen. Gizateriaren ondare bat eraldatzen ari dira, gutxi batzuen erabakiz.


Txernobyl eta nuklearrak, 40 urteren ondoren

Fisika
Ana Galarraga Aiestaran,

2026ko apirilaren 26an, 40 urte bete ziren Txernobylgo zentralean inoizko istripu nuklear larriena gertatu zenetik. Erradioaktibitatetik babesteko, esklusio-eremu bat sortu zuten inguruan. Denborarekin, eremu hura naturaren biziberritzearen ikur bihurtu da. Bitartean, energia nuklearrari buruzko ikuspegia ere aldatzen joan da Europan.


Badakizu?

Minari buruz I

Irati Diez Virto




Bizitza


Gizartea


Teknologia


Ingurumena


Oinarrizkoak

Aldizkaria

Kolaboratu

Zure lana argitaratzea nahi duzu?

Gai zientifiko bati buruzko artikulu bat baduzu, bidali eta sarean zein aldizkari inprimatuan argitaratu dezakegu.

Bidali