Adimen Artifizialeko agenteen aroa, ez arazorik gabea

Informatika
Igor Leturia Azkarate

Adimen Artifizialaren arloan, agente deritzen tresnak bogan daude azken hilabeteotan. Testuzko galderei erantzuten dieten txatbotez harago, agente hauek hainbat ataza egin ditzakete modu erabat autonomoan, hasi gure posta antolatu eta erantzutetik aldagai ugari dituzten sistema konplexuak automatizatzeraino. Baina txatbotak bezala agenteak ere LLM edo Hizkuntza Eredu Handien teknologian oinarritzen direnez eta, ongi dakigunez, teknologia horiek perfektuak ez direnez, arazo eta zalantzez beterik dago agenteen mundua ere.


Segurtasuna hasieratik, ez azken orduan

Jon Kepa Gerrikagoitia, BRTA

Kulturaren ahala

Ana Galarraga Aiestaran

Espezie horrek zertarako balio du?

Arturo Elosegi Irurtia


Emakumeen burmuinaren egitura aldatu egiten da trantsizio-hormonaletan

Biologia
Irati Diez Virto

Ikerketa batek emakumeen trantsizio hormonaleko hiru arotan burmuinean gertatzen diren aldaketak aztertu ditu: pubertaroan, haurdunaldian eta menopausian gertatzen direnak.


EFEMERIDEA

Idelisa Bonnelly itsas biologoa

Karibeko itsas kontserbazioaren amatzat hartzen da. Funtsezkoa izan zen Ipar Atlantikoko Balea Konkordunen lehen Santutegia sortzeko. 1974an Dominikar Errepublikako Zientzien Akademia sortu zuen. 1991n Dominikar Itsas Ikasketen Fundazioa (FUNDEMAR) sortu zuen.

Dorre kuantikoa

Fisika
Elhuyar Zientzia,

Donostian, BRTA aliantzako CIC Nanogune zentroan, txip kuantikoak diseinatzeko eta testatzeko dorre bat martxan dago joan den otsailetik. Dorre horretan, konputazio kuantikoan mundu mailako laborategi aurreratuenetakoa izateko anbizioarekin ari dira lanean, Quantum Motion enpresarekin batera.


Megakonstelazioak ez, megaontzidiak

Teknologia
Egoitz Etxebeste Aduriz,

Satelitez josita dago zerua. Milaka dira, eta ehunka milaka gehiago jarri nahi dituzte. Haien bidez, mundu osorako Internet, datu-zentro espazialak eta gauez eguzki-argia izateko aukera agintzen dute. Baina, aldi berean, satelite horiek gaueko zerua argitzen dute, astronomia oztopatzen, hondakin espazialak ugaritzen eta atmosfera kutsatzen. Gizateriaren ondare bat eraldatzen ari dira, gutxi batzuen erabakiz.


Txernobyl eta nuklearrak, 40 urteren ondoren

Fisika
Ana Galarraga Aiestaran,

2026ko apirilaren 26an, 40 urte bete ziren Txernobylgo zentralean inoizko istripu nuklear larriena gertatu zenetik. Erradioaktibitatetik babesteko, esklusio-eremu bat sortu zuten inguruan. Denborarekin, eremu hura naturaren biziberritzearen ikur bihurtu da. Bitartean, energia nuklearrari buruzko ikuspegia ere aldatzen joan da Europan.


Kolaboratu

Zure lana argitaratzea nahi duzu?

Gai zientifiko bati buruzko erreportaje bat baduzu, guri bidali diezagukezu, eta sarean zein aldizkari inprimatuan argitaratu dezakegu.

Bidali



Bizitza


Gizartea


Teknologia


Ingurumena


Oinarrizkoak