Bilatzailea
Neandertalen aztarnak topatu dira lehen aldiz Nafarroan
Nafarroan orain arte aurkitutako giza aztarnarik zaharrenak aurkitu dira Abauntz haitzuloan (Arraitz-Orkin), eta erkidegoan identifikatutako lehen neandertalenak dira. 44.000 eta 49.000 urte artekoak direla kalkulatu dute; hau da, espeziea desagertu eta Homo sapiens Europako kontinente osoan hedatu aurreko garaikoak.
Bi dimentsiotako kimika kuantiko topologikoa eta material topologikoen katalogoa
EHUko ikertzaile batzuk partaide izan diren nazioarteko ikerketa batean lodiera atomikoko 9.000 material inguru aztertu dituzte, eta ezaugarri topologikoak dituzten 4.000 baino gehiago identifikatu dituzte.
EFEMERIDEA
Sallie W. Chisholm itsas biologoa
Dorre kuantikoa
Donostian, BRTA aliantzako CIC Nanogune zentroan, txip kuantikoak diseinatzeko eta testatzeko dorre bat martxan dago joan den otsailetik. Dorre horretan, konputazio kuantikoan mundu mailako laborategi aurreratuenetakoa izateko anbizioarekin ari dira lanean, Quantum Motion enpresarekin batera.
Megakonstelazioak ez, megaontzidiak
Satelitez josita dago zerua. Milaka dira, eta ehunka milaka gehiago jarri nahi dituzte. Haien bidez, mundu osorako Internet, datu-zentro espazialak eta gauez eguzki-argia izateko aukera agintzen dute. Baina, aldi berean, satelite horiek gaueko zerua argitzen dute, astronomia oztopatzen, hondakin espazialak ugaritzen eta atmosfera kutsatzen. Gizateriaren ondare bat eraldatzen ari dira, gutxi batzuen erabakiz.
Txernobyl eta nuklearrak, 40 urteren ondoren
2026ko apirilaren 26an, 40 urte bete ziren Txernobylgo zentralean inoizko istripu nuklear larriena gertatu zenetik. Erradioaktibitatetik babesteko, esklusio-eremu bat sortu zuten inguruan. Denborarekin, eremu hura naturaren biziberritzearen ikur bihurtu da. Bitartean, energia nuklearrari buruzko ikuspegia ere aldatzen joan da Europan.
Asteko albistegia
Kolaboratu
Zure lana argitaratzea nahi duzu?
Gai zientifiko bati buruzko erreportaje bat baduzu, guri bidali diezagukezu, eta sarean zein aldizkari inprimatuan argitaratu dezakegu.
