Lurrazalaren sorrera zuzenean behatu da

Lurra
Irati Diez Virto

Lehen aldiz zuzenean behatu ahal izan da itsas hondoaren hedapena. Indiako Ozeanoan gertatu da, Australiako eta Antartikako plaka tektonikoen arteko mugan dagoen ozeano-gandorrean.


Zalantzaren industria

Itziar Alkorta Idiakez, bioetikan aditua


Itxuraz harago, zahartzaro ona

Osasuna
Leyre Echeazarra Escudero

Kultura askotan, edertasuna gaztetasunarekin lotzen dugu: azal leun eta tinkoa, distiratsua… osasunaren eta bizitasunaren seinaletzat hartzen ditugu. Hala ere, zahartzea gure zelulek zenbateraino ondo edo gaizki funtzionatzen duten zehazten duten mekanismo biologikoen multzo baten mende dago, eta ez dago batzuetan uste dugun bezain estu lotuta edertasunarekin. Sator-arratoi biluzia (Heterocephalus glaber) adibide bikaina da: begi hutsez zaharra dirudi —ia ilerik gabe, azal zimurrarekin eta begi txikiekin—, baina urte askoan bizi da, eta, are garrantzitsuagoa dena, urte horietan guztietan bizi-kalitate ona du. Kasu horrek sarri nahasten ditugun bi kontzeptu bereiztera gonbidatzen gaitu: edertasun estetikoa eta gaztetasuna. Eta “gazte-itxura” lortzen tematu beharrean, zergatik ez jarri fokua “hobeto zahartzean”?


EFEMERIDEA

Gertrude Scharff Goldhaber fisikaria

Neutroi-protoi eta neutroi-nukleo erreakzioen sekzio eraginkorrak aztertu zituen, bai eta gamma erradiazioaren emisioa eta nukleoek xurgatzea ere.

Tren-bidaia are seguruagoak egitea xede

Ingeniaritza
Elhuyar Zientzia,

Eguzkiari begira

Astronomia
Egoitz Etxebeste Aduriz,

Izar arrunta da, gertu daukagu eta asko ikertu da. Horrek ez du esan nahi, ordea, dena dakigunik hari buruz. Ezta liluragarria ez denik ere. Eguzkiarekin liluratuta daude, aspalditik, Kristina Zuza Elosegi (EHU) eta Iñigo Arregi Uribe-Etxebarria (Kanarietako Astrofisika Institutua). Eta abuztuaren 12an, beste milioika begi bezala, haienak ere Eguzkiari begira jarriko dira, Ilargiak nola ezkutatzen duen ikusteko. Ezkutatuko duenaz eta agerraraziko duenaz hitz egin dute.


Ilargiaren itzalak argitutakoa

Astronomia
Guillermo Roa Zubia,

Zilegi da galdetzea zertarako. Eklipse baten kasua ez da salbuespen bat: zertarako baliatu dezakegu eguzki-eklipse bat? Gizakiarentzat ez da ikuskizun natural hutsa; eklipseak berezko ezaugarriak ditu, eta erabiltzerik badago, erabiliko ditu. 


Kolaboratu

Zure lana argitaratzea nahi duzu?

Gai zientifiko bati buruzko erreportaje bat baduzu, guri bidali diezagukezu, eta sarean zein aldizkari inprimatuan argitaratu dezakegu.

Bidali



Bizitza


Gizartea


Teknologia


Ingurumena


Oinarrizkoak