Bere izarraren kontrako noranzkoan orbitatzen duen exoplaneta

Astronomia
Irati Diez Virto

Exoplaneta batek bere izarraren kontrako noranzkoan orbitatzen duela argitu dute. Misterioa are konplexuagoa da, ez baitago exoplanetaren inguruan gorputz masiborik planetaren orbitan eragin dezakeenik.


Segurtasuna hasieratik, ez azken orduan

Jon Kepa Gerrikagoitia, BRTA

Kulturaren ahala

Ana Galarraga Aiestaran

Espezie horrek zertarako balio du?

Arturo Elosegi Irurtia


Zirujauen lehen mailako laguntzaile robotikoak

Ingeniaritza
Jon Larrañaga Gurrutxaga

Donostiako enpresa teknologikoa da Cyber Surgery, eta, ALAYA deituriko bizkarrezurreko ebakuntzetan laguntzeko lehen robot kirurgikoa merkaturatu du. Laguntza-robot honen berezitasuna da ebakuntza-gelan kamera optikoen beharra ezabatzen duela nabigazio zinematikoko teknologia berezi bat garatu dute eta.


EFEMERIDEA

Margarita del Val birologo eta immunologoa

Txertoen eta berrogeialdien eraginkortasunaren defendatzaile handienetako bat izan zen SARS-CoV-2 (COVID-19) pandemiaren garaian.

Dorre kuantikoa

Fisika
Elhuyar Zientzia,

Donostian, BRTA aliantzako CIC Nanogune zentroan, txip kuantikoak diseinatzeko eta testatzeko dorre bat martxan dago joan den otsailetik. Dorre horretan, konputazio kuantikoan mundu mailako laborategi aurreratuenetakoa izateko anbizioarekin ari dira lanean, Quantum Motion enpresarekin batera.


Megakonstelazioak ez, megaontzidiak

Teknologia
Egoitz Etxebeste Aduriz,

Satelitez josita dago zerua. Milaka dira, eta ehunka milaka gehiago jarri nahi dituzte. Haien bidez, mundu osorako Internet, datu-zentro espazialak eta gauez eguzki-argia izateko aukera agintzen dute. Baina, aldi berean, satelite horiek gaueko zerua argitzen dute, astronomia oztopatzen, hondakin espazialak ugaritzen eta atmosfera kutsatzen. Gizateriaren ondare bat eraldatzen ari dira, gutxi batzuen erabakiz.


Txernobyl eta nuklearrak, 40 urteren ondoren

Fisika
Ana Galarraga Aiestaran,

2026ko apirilaren 26an, 40 urte bete ziren Txernobylgo zentralean inoizko istripu nuklear larriena gertatu zenetik. Erradioaktibitatetik babesteko, esklusio-eremu bat sortu zuten inguruan. Denborarekin, eremu hura naturaren biziberritzearen ikur bihurtu da. Bitartean, energia nuklearrari buruzko ikuspegia ere aldatzen joan da Europan.


Badakizu?

Hegoak igeri egiteko

Irati Diez Virto

Kolaboratu

Zure lana argitaratzea nahi duzu?

Gai zientifiko bati buruzko erreportaje bat baduzu, guri bidali diezagukezu, eta sarean zein aldizkari inprimatuan argitaratu dezakegu.

Bidali



Bizitza


Gizartea


Teknologia


Ingurumena


Oinarrizkoak