#62 UHIN ULTRAMOREAK: Datu-zentro erraldoiak

Berdintasuna
Ana Galarraga Aiestaran

Adimen artifizialak datu-zentroak ugaritzea ekarri du. Datuak hodeian daudela esaten den arren, eta guk geuk ere horrela irudikatu, lurrean daude; makinaz eta kablez osatutako datu-zentro handietan. Munduan 10.000tik gora daude, eta sekulako abiadan ari dira ugaritzen. Adimen artifizial sortzailearen eztandak zerikusi zuzena du horretan, konputazio-ahalmen erraldoia behar baitu. Ondorioak ikusten ere hasi gara dagoeneko: akuifero batzuk agortu dira, zarata eta kutsadura handia sortzen dute, eta arrakala-soziala areagotzen. Bi aukera daude: etsipena eta fatalismoan murgildu, edo kritikoa izan. Adimen artifiziala benetan zertarako behar dugun planteatu, eta datu-base erraldoien alternatibak bilatu. “Uhin ultramoreak” erabilita bigarren aukerari heldu diogu atal honetan.

GUAU plataforman duzu entzungai Elhuyarrek EITB mediarentzat egindako podcast hau.



Euri-jasa bortitzek lurra lehortzen dute

Klima
Guillermo Roa Zubia

Lurraren ur-erreserbetan euri-jasa bortitzek duten eragina kuantifikatu dute.


Zergatik egin du hainbeste euri neguan?

Jon Larrañaga Gurrutxaga Elhuyar

Ur-azaletik gora nabigatuz

Oihana Jauregi Larretxea

Asteko albistegia 2026 04 10

Ana Galarraga Aiestaran

Groenlandiaren jabe ikusezinak

Daniel Cortés, BC3ko ikertzailea

Asteko albistegia 2026-03-27

Ana Galarraga Aiestaran

Asteko albistegia 2026 03 13

Ana Galarraga Aiestaran

Asteko albistegia 2026 02 19

Ana Galarraga Aiestaran

Asteko argazkia: hartz zuriak hobera egin du

Aitziber Agirre Ruiz de Arkaute

Asteko bideoa 2026 01 30

Ana Galarraga Aiestaran

Munstro teknologikoak

Guillermo Roa Zubia

Klima-aldaketa eta giza eskubideak

Unai Pascual García de Azilu, BC3

Asteko albistegia 2026 01 16

Ana Galarraga Aiestaran

Asteko argazkia: zabortegi toxikoa

Egoitz Etxebeste Aduriz

Asteko albistegia 2025 12 17

Ana Galarraga Aiestaran

Lurrarekin bizi

Mirene Begiristain Zubillaga, agroekologiako ikertzailea

Larreak: belarra baino gehiago

Egoitz Etxebeste Aduriz

Industria, autokontsumorako bidean

Jon Larrañaga Gurrutxaga Elhuyar

Energia eoliko jasangarriago baten bila

Beñar Kortabarria Olabarria Elhuyar

Asteko argazkia: urtuezina

Inhar D. Lopez Garcia Basabizitzaren argazkilaria

Txina, AEB eta deskarbonizazioa

Guillermo Roa Zubia

Lurraren kultura

Mirene Begiristain Zubillaga, agroekologiako ikertzailea

Munduaren bizigarritasuna, arriskuan

Ana Galarraga Aiestaran

41. Ekosfera 2025-06-18

Elhuyar Zientzia

40. NF 2025-06-13

Guillermo Roa Zubia

Umezurtz digitalak

Teknopolis

Ekosfera (2025-06-04)

Lorenzo, Arantza

Nobel sariak 2025

Ana Galarraga Aiestaran

Botikak, ingurumena gaixotzen

Egoitz Etxebeste Aduriz

Ekosfera (2025-05-21)

Elhuyar Zientzia

36. NF 2025-05-16

Guillermo Roa Zubia

Ekosfera (2025-05-07)

Elhuyar Zientzia

Ekosfera (2025-04-30)

Elhuyar Zientzia

Ekosfera (2025-04-23)

ZETIAZ - Elhuyar

Ekosfera (2025-04-02)

Mendiburu, Joana

Ekosfera (2025-03-12)

Elhuyar Zientzia

Ekosfera (2025-03-05)

Guillermo Roa Zubia

Glaziar bat galtzean

Ana Galarraga Aiestaran

Ekosfera - Mikak, natura eta mitoa

Bandres Unanue, Luis

Ekosfera (2025-02-26)

Sagarna, Andoni

Ekosfera - Kastoreak eta burokrazia

Errekondo Salsamendi, Jakoba

Ekosfera (2025-02-19)

Elosegi Irurtia, Migel M.

Ekosfera (2025-02-12)

Etxaide, Maider

Energia efizientzia

Carton Virto, Eider

Ekosfera - Otsoaren arazoak

Elhuyar Zientzia

Ekosfera (2025-01-29)

Elhuyar Zientzia

14. NF 2024-12-13

Guillermo Roa Zubia

Ekosfera (2024-12-11)

Elhuyar Zientzia

"Kotxezentrismoa" gainditu

Elhuyar Zientzia

Ekosfera (2024-11-27)

Ana Galarraga Aiestaran

12. Ekosfera 2024-11-27

Guillermo Roa Zubia

Aingiren arrangurak

Egoitz Etxebeste Aduriz

Ekosfera (2024-11-20)

Astobiza, Amaia

Ekosfera (2024-11-13)

Guillermo Roa Zubia

Ekosfera (2024-11-06)

Elhuyar Zientzia

Ekosfera (2024-10-30)

Elhuyar Zientzia







Bidali zure helbide elektronikoa eta jaso asteroko buletina zure sarrera-ontzian
Bidali