Eklipsearen dardarizoa IV: Herritarren zientzia

Ikerketetan dauden hutsuneak betetzen laguntzen dute herritarren zientziako proiektuek, eta eklipsearen inguruan ere sortu dira batzuk. Aurreko eklipseetan ere egin dira, eta batzuk oso emankorrak izan dira. Adibidez, NASAk Eclipse Soundscapes izeneko proiektua abiatu zuen Ipar Amerikatik ikusi zen 2023ko eguzki-eklipse anularrarekin, eta 2024ko ekipse osoarekin jarraitu zuen. Proiektua 2026an itxiko da, eta, bitartean, boluntarioek bildutako datu guztiak ikusgai eta entzungai daude (grabaketek 45.000 ordu hartzen dituzte guztira).

Hegaztien audio-grabaketetarako, Birdnet erabili dute, eta analisien lehen emaitzak ere ezagutarazi dituzte. Esaterako, ikusi dute Paridae eta Icteridae familietako hegaztiek isiltzera jotzen dutela, eta eklipsearen osotasuna gertatu baino 22 minutu lehenago hasten direla isiltzen. Erabateko iluntasuna bukatu eta 45 minutu geroago, ohi bezala kantatzera itzultzen dira. Corvidae eta Strigidae familiakoek, berriz, gehiago kantatzen dute Eguzkia desagertzean.

Abuztuaren 12an, horrelako portaerak baieztatzeko aukera izango dute Euskal Herriko herritar askok. Eta, seguru asko, inoiz ez dute ahaztuko eklipseak beren gorputzetan sortutako dardarizoa.