Satorrarratoi ilegabeak

1986/10/01 Elhuyar Zientzia Iturria: Elhuyar aldizkaria

td class="art-testua" valign="top">

Joan den Maiatzean Londres-eko Zoologikoak ikuskizun berri bat aurkeztu du: satorrarratoi ilegabekozko kolonia bat, munduko zoologikoetan bakarra hain zuzen.

Satorrarratoi ilegabeak (Heterocephatus glaber) Ekialdeko Afrikan lurpean bizi dira eta oso bizimodu interesgarria daukate. Erleen bertsio ugaztuna dela kontsidera daiteke. Lurpean bizi direnez, ikusmenaren beharrik ez daukate eta ia itsuak dira. Gainera batere ilerik ez dute (hortik datorkie ilegabe adjektiboa). Beren hortz handiez zorurik gogorrenean barne ondeatzen dute eta hondakinak tunelean zehar garraitzen dituzte auzolanean.

Kolonia batek hiru kilometroko tunela baino luzeagoa bete dezake. Kolonia batean 80 ale baino gehiago bizi badira ere, eme bakar batek, erreginak, erditzen du. Honek hogeitamar ume izan ditzake umaldi bakoitzean. Izugarrizko marka da hori ugaztun batentzat! Bestalde badituzte animalia hauek ohitura kuriosoak; letrina-zuloak ondeatzen dituzte eta bertan igurtzitzen dira gernuz. Gainera, erreginaren gernuak produktu kimikoak dauzka eta beste emeen obulazioa eragozten du.

Erreginaren umeak guztiak langileak dira eta ume txikiak tunelen ondeaketarako espezializatuak daude. Hazten diren heinean, beste eginkizun batzuk hartzen dituzte, hala nola, zaintza edo janari-bilketa. Animaliok, elikagai-iturri diren lurrazpiko tuberkuluak hazten eta zaintzen dituzte. Gainera satorrarratoi ilegabeek, batzuk besteen gorotzak jaten dituzte. Eta antza denez, badira janaritzat gorotza bakarrik duten batzuk.

Marraskari hauek besteekiko diferentzia handi bat badute: poliki hazten dira eta denbora luzez (13 urtez) bizi dira.

Londresera doazenek izango dute zerikusirik hemendik aurrera!