Buletina

argazki galeria

Eklipseak miran

Astronomia

Elhuyar Zientzia

2026-06-19

Astronomia

EU EU ES FR
EN CA GA
Esteka kopiatu da!

Gau txiki bat egunaren erdian. Normalean ikusten dena ezkutatzean, normalean ikusezina dena agertzea. Lerrokatze zehatzen magia. Plasma magnetikoaren dantza. Ikusleen zirrara. Lilura. Hunkidura. Minutu bat edo bi, hiru agian. Gero, argia berriro.

Eguzki-eklipse osoa da fenomeno astronomikorik ikusgarrienetako bat; begiak babesteko iragazki soil batzuekin, edo itzalei erreparatuta, edo argia soinu bihurtuta, leku egokian dagoen edonork goza dezakeena.

Lehenengo argazkiak XIX. mendearen hasieran atera zituzten. Haietako batzuk dira Warren de la Rue 1860an, Arabako larrain batetik atera zituenak. Azkena, berriz, mende eta erdi geroago, Artemis II misioan atera zuten, beste inork inoiz izan ez duen ikuspuntutik.

Gure zeruaz harago ere gertatzen dira. Eta badira eklipse hirukoitzak eta laukoitzak ere; Jupiterren eta Saturnon, esaterako.

Izarren, planeten eta ilargien artean argi eta itzalen jolasa etengabea da.

Exmouth-Eclipse-930mm

Exmouth-Eclipse-930mm

Osotasunean, Ilargiak Eguzkia guztiz estaltzen duenean, beste inoiz ikusi ezin dena agertzen da: koroa. 2023ko apirilaren 20ko eguzki-eklipse osoan Exmouthetik (Australia) hartutako argazkiak digitalki prozesatuta osatu zuen irudi hau Phil Hart argazkilariak. Xehetasun handiz ikus daitezke koroan gas beroaren eta eremu magnetikoaren elkarrekintzak osatzen dituen egitura korapilatsu eta distiratsuak; baita kromosferatik koroara ateratzen diren protuberantziak ere (arrosaz).

Arg. Phil Hart/https://philhart.com.

Total_solar_eclipse_1860

Total_solar_eclipse_1860

Eguzki-eklipse oso bati ateratako lehenengoetako argazkia. Warren de la Ruek gidatutako taldeak atera zuen, Arabako larrain batetik, 1860an (irakurri haren istorioa, 64. orrialdean). Orduan ateratako argazkiekin frogatu ahal izan zuen De la Ruek eklipse-osoetan ikusten diren suzko mihiak (eguzki-protuberantziak) Eguzkitik ateratzen direla, eta ez Ilargitik.

Arg. Warren de la Rue.

Total_eclipse_of_the_sun_1878

Total_eclipse_of_the_sun_1878

1878an Wyomingetik (AEB) ikusitako eguzki-eklipse osoaren irudikapena, Étienne Léopold Trouvelot astronomo eta artistak egina.

Arg. Étienne Léopold Trouvelot.

Stages_of_a_total_solar_eclipse

Stages_of_a_total_solar_eclipse

Eguzki-eklipse oso baten bilakaera. 2019ko uztailaren 2ko eguzki-eklipsean hartutako irudiak, ESOren La Silla behatokitik (Txile).

Arg. ESA/CESAR/Wouter van Reeven.

Eklipse hirukoitza, Jupiterren

Eklipse hirukoitza, Jupiterren

Hubble espazio-teleskopioak 2004ko martxoaren 28an hartu zuen irudi hau, Io, Ganimedes eta Kalisto ilargiak Eguzkia eklipsatzen ari ziren unean. Hiru ilargi horien itzalak ikusten dira Jupiterren. Io eta Ganimedes ere ikusten dira, zuriz eta urdinez, hurrenez hurren.

Arg. NASA, ESA, and E. Karkoschka (University of Arizona).

Saturnoren lau ilargiren iragatea, eta haietako biren itzalak

Saturnoren lau ilargiren iragatea, eta haietako biren itzalak

Goialdean Titan ilargi erraldoi laranja (Merkurio planeta baino handiagoa). Beste hirurak, ezkerretik eskuinera: Entzelado, Dione eta Mimas. Hubble espazio-teleskopioak 2009an hartutako irudia.

Arg. NASA, ESA and the Hubble Heritage Team (STScI/AURA). Acknowledgment: M. Wong (STScI/UC Berkeley) and C. Go (Philippines).

Eguzki-protuberantziak

Eguzki-protuberantziak

Eguzki-protuberantziak, osotasunean sartu ahala.

Arg. Phil Hart/https://philhart.com.

Artemis II misioa

Artemis II misioa

Artemis II misioan, Ilargiari buelta ematen ari zirela, 2026ko apirilaren 6an hartutako argazkia. Eskifaiaren ikuspegitik, Eguzkia erabat estaltzeko bezain handia zen Ilargia, eta ia 54 minutuko osotasuna izan zuten.

Arg. NASA

Sahara: bizikideak

Biodibertsitatea

Mexiko: koloreak hegan

Biodibertsitatea

Artikoa: harrapariak

Biodibertsitatea

gure gaiak