Elhuyar zientziaren komunikazioa

CD-ROMa hil da, gora DVDa!

1997/01/01 Susaeta, Tomasa Iturria: Elhuyar aldizkaria

Izenburu sinesgaitz samarra irudituko zaio askori, hain zuzen ere CD-ROMa oraintxe baitago unerik oparoenean, baina disko berriek, ahaltsuagoek, zaharkituta utziko dute CD-ROMa.

Informatikaren munduan teknologiaren eta berrikuntzen abiada beldurgarria da. CD-ROMa 1985ean jaio zen, 1990ean hasi zen gure artean ezagutzen eta gaur egun guztiz zabaldurik dago. Zabaltzeak merkatzea ekarri du: 1986an 370.000 pta/ /14.000 lib. balio zuen CD-ROM irakurgailuak, 1991n 150.000 pta./ /5.500 lib. eta gaur egun 30.000 pta./1.100 lib. inguru baino ez.

Soilik itxurari erreparatzen badiozu, beharbada ez duzu alde handirik sumatuko CD-ROM eta DVDren artean. Mamiari dagokionez, ordea, aldaketa handiak dakartza informazioa biltegiratzeko sistema berriak.

Gainera, hasierako irakurgailuen transferentzia-abiadura (datuak CD-ROMetik ordenadorera pasatzeko) txikia zen, 150 KB/s-koa (segundoko 150.000 byte), baina hor ere berehala hasi ziren hobekuntzak: 1995aren hasieran abiadura laukoitzekoak merkaturatu ziren, 1996aren hasieran abiadura zortzikoitzekoak eta urtearen bukaeran abiadura hamabikoitzekoak (1.800 KB/s). Baina teknologia berria kaleratzear dago, artikulu hau argitaratzen denerako kalean egongo da, gure hiriko edo herriko informatika-dendan salgai aurkitzeko beharbada oraindik hilabete batzuk pasatuko badira ere: DVD du izena disko berriak eta laster CD-ROMa bezain ezaguna izango da.

Zer da DVD hori?

Fisikoki CD-ROMa bezalakoa izango da, baina, adibidez, 133 minutuko filme bat eduki ahal izango du barnean eta Dolby Digital AC3 Surround soinu-kalitatea izango du (6 audio-pista); gainera, filmea 8 hizkuntzatan entzun ahal izango da (erabiltzaileak hautatuko du nahi duen hizkuntza). Ez hori bakarrik, filmearen zenbait sekuentziatan erabiltzaileak ikuspegia, ikuste-angelua alegia, aldatu ahal izango du. Hori guztia sartuko da DVDan ( Digital Video Disk , euskaraz “Bideodisko Digitala”); izatez, dentsitate handiko disko optikoa da DVD delakoa. Izen generikoa da eta hortik disko optikoen formatu-sorta bat garatuko da, hau da, letra-zopa berria izango dugu:

DVD-ROM a: datuak metatzeko diskoa, oraingo CD-ROMa bezalakoa, baina askoz edukiera handiagokoa. CD-ROMak 650 megabyteko edukiera du eta DVDak 4.700 megabyte gorde ahal izango ditu diskoaren alde bakoitzean, hau da, 9.400 megabyte guztira, CD-ROMa baino 14 aldiz gehiago, alegia; dena den, bi aldeko diskoa baino, alde bakarreko baina bi geruzako diskoa kaleratuko dela iragarri dute, 8.500 megabytekoa guztira, diskoari buelta eman beharrik gabe ibiliko dena. DVD irakurgailuen transferentzia-abiadura 4,69 MB/s-koa izango da, hau da, gaur egungo CD-ROM irakurgailurik azkarrenarena baino 2,6 aldiz handiagoa.

DVD-ROM irakurgailua ordenadorera konektatuko da eta, dirudienez, oraingo CD-ROMak ere irakurri ahal izango ditu (alderantziz ez, ordea: DVD-ROM diskoa ezin irakurriko da oraingo CD-ROM irakurgailuetan). Uste izatekoa da musikako CD arruntak ere irakurriko dituela. Alabaina, badirudi gaur egungo CD-R diskoak, adibidez Kodak Photo CD diskoak, ez dituela irakurriko, DVDak laser-kolore desberdina erabiltzen baitu.

DVD-Audio a: soinua gordetzeko bereziki prestatutako diskoa, gaur egungo musikako CDak bezalakoa, baina 5 ordu edo gehiagoko iraupenekoa.

DVD-Bideo a: filmeak gordetzeko bereziki prestatutako diskoa, gaur egungo bideo-zintak ordezkatu ahal izango dituena. Iragarri dutenez, DVD-Bideo irakurgailua telebistara konektatuta egongo da, orain bideo-zintak ikusteko magnetoskopioa konektatuta dagoen bezala. Gainera, DVD irakurgailuak musikako CDak ere irakurri ahal izango ditu, baina CD-ROMak eta DVD-ROMak ez. Eta, beti ere fabrikatzaileek eman duten informazioan oinarriturik, DVD-Bideo formatua ordenadorean ezin ikusiko da, hau da, filmeak ezin ikusiko dira ordenadoreko pantailan, bideo-deskodetzaile eta audio-deskodetzaile bereziak behar baititu, oso garestiak gaur egun.

DVD-R a: behin bakarrik graba daitekeen diskoa, gaur egungo CD-R diskoen ondorengoa. Dena den, badirudi disko-mota hau 1997 arte ez dela kaleratuko.

DVD-RAM a: askotan ezaba eta berridatz daitekeen diskoa. Iragarrita badago ere, oraindik garatze-fasean dago eta gutxienez bi urte joango dira horrelako diskoa kalean ikusi baino lehen.

Disko berriak bideo-diskoa izateko asmoz garatzen hasi bazen ere, aukera asko dituela ikusita, asmatzaileek izenetik Video hitza kendu eta Versatile hitzarekin ordezkatu dute: Digital Versatile Disk , beraz. Toshiba konpainia izan zen formatu berriaren sortzailea eta berehala elkartu zen antzeko proiektu batean ari ziren Philips eta Sony konpainiekin; hiru enpresa erraldoi horiez gainera, Pioneer, Thomson, Hitachi, Mitsubishi, Time Warner (filme-etxea) eta beste batzuk ari dira DVDa garatzen, sektoreko munduko enpresa nagusiak alegia.

CD-ROMaren eta DVDaren arteko desberdintasunak

Diskoaren egituran dago desberdintasun nagusia. Geruza bakarreko DVD diskoan informazio-puntuak bata bestetik gertuago daude CD-ROM diskoan baino: DVD irakurgailuak igortzen duen laser izpiaren maiztasuna handiagoa da, uhin-luzera txikiagokoa ondorioz —”meheagoa” alegia— eta zehatzago fokalizatzen da.

Hori dela eta, informazio-puntu gehiago sar daitezke azalera berean: informazio puntuak bata bestetik gertuago daude pista bakoitzean eta pistak ere hurbilago bata bestetik.

Geruza bikoitzeko DVD diskoak (8,5 GB) bi geruza ditu informazio gehiago metatu ahal izateko. Disko-mota honetan azpiko geruzaren gainean argi-izpia fokatu ahal izateko, tarteko geruza bat erabiltzen da laserra azpiko puntuetara bideratzeko.

Gehitu iruzkin bat

Saioa hasi iruzkinak uzteko.

Saioa hasi

Erabiltzaile-izenik ez baduzu, eman izena

Pasahitza ahaztu zait

Jarraitu Zientzia.eus

Eduki gehiago

Gehitu zure bloga

Zientzia app

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigazio-esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, ulertuko dugu cookie horien erabilera onartzen duzula. Onartu
Informazio gehiago
Babesleak

Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak (Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak) diruz lagundua

Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
Gipuzkoako Foru Aldundia