Texto redactado en euskara e traducido automaticamente por Elia e sen posterior revisión. VER ORIXINAL

O Flysh de Zumaia á pantalla grande

O flysch de Zumaia é un libro de oito quilómetros, un libro de pedra que recolle a historia do planeta páxinas a páxina. O traballo dos directores Alberto Gorritiberea e Asier Hilario consiste en levar este testemuño á gran pantalla. Os segredos do planeta están en boca dos científicos e o obxectivo da cámara convértese en testemuña.

O noso planeta ten uns 5000 millóns de anos... os seres humanos non somos máis que a pequena realidade dos últimos 8000 anos de todo ese tempo. Con todo, conseguimos coñecer as transformacións que sufriu a terra durante este longo tempo. Como testemuñas desta extensa historia, nas rocas móstranse os testemuños lidos polos geólogos. Sen ir moi lonxe, temos cerca un deses testemuños que non teñen parangón. Un libro que aparece no flysch de Zumaia ao longo de oito quilómetros...................................................................... O traballo dos directores Alberto Gorritiberea e Asier Hilario consiste en levar

este testemuño á gran pantalla. Os segredos do planeta están en boca dos científicos e o obxectivo da cámara convértese en testemuña.

O que parece unha gravación dunha película de ficción é a rodaxe dun documental sobre un dos centros xeológico máis importantes do mundo.

É un agasallo da natureza e esténdese ao longo de 8 quilómetros entre Mutriku e Zumaia.Este cantil esconde nas rocas todos os segredos da evolución do planeta. O

documental “Haitzen Hitza” é o relato dese testemuño que se conserva nas rocas, unha película que se está xestando baixo a dirección de Asier Hilario e Alberto Gorritiberea. O
obxectivo é esclarecer os fundamentos das teorías científicas que se basearon nas análises do flysch de

Zumaia. Para iso, queren pór as instrucións en boca de quen mellor saben ler estas rocas. En boca de 20 científicos punteiros vindos de todo o mundo.

ESTIBALIZ APELLANIZ; PALEONTÓLOGO: Desde aquí até Deba hai uns 5000 metros de depósito, depósitos sedimentarios, o que nos dá unha oportunidade única para realizar estudos.

JAN SMIT; EXPERTO EN EXTINCIÓN MASIVA DE ESPECIES: Este afloramiento é estupendo, son sempre frescas, é accesible, é unha historia da Terra durante 50 millóns de anos. Hori dá dena dá. Este
afloramiento é impresionante, é fácil de chegar e cóntanos a historia que viviu a Terra durante 50 millóns de anos. Todo pódese ver! JAUME

DINARÉS TUNELL; EXPERTO EN PALEOMAGNETISMO: Unha visión xeral permítenos, cunha ojeada
de punta a punta, ver na nosa mente o rexistro xeológico. Unha mirada xeral, a observación do afloramiento dunha punta a outra, permítenos ver o rexistro xeológico. O flysch é un dos poucos libros xeológico que mantén intactos todas as páxinas

e capítulos da historia, e alberga desde fai 100 millóns de anos até fai 50 millóns de anos. As

capas de roca que hoxe vemos en pé atópanse en pé debaixo do mar fai 100 millóns de

anos. Naquela época, a Península Ibérica era unha illa separada do continente europeo. A costa comezaba nA Rioxa e Euskal Herria estaba mergullada. Cando a península Ibérica chocou contra a placa europea, xurdiron os Pireneos, así como as montañas do País Vasco.

Jaume Dinarés Tunell é experto no estudo do campo magnético da Terra. Relaciona as tendencias cíclicas dos sedimentos de Zumaia cos procesos tectónicos, climáticos e astronómicos.

De feito, lendo a historia destas rocas, pódese destacar que o planeta ten tendencias cíclicas.

JAUME DINARÉS TUNELL; EXPERTO EN PALEOMAGNETISMO: A secuencia deste intervalo está composto por
unha alternancia de brandas e duras, margas que máis arxila, e capas que carbonato máis cálcico, que é máis, e a erosión mesma faiche esaxerar esa composición. Neste tramo do cantil altérnanse rocas brandas e rocas duras. Os brandos son margas e teñen máis arxila. As capas duras teñen unha estrutura calcaria. Ao ser máis duras, son menos erosionadas polas

ondas. As capas duras e brandas do flysch altérnanse unha tras outra. As duras, de cor esbrancuxada, están feitas de cunchas de organismos mariños, polo que son de pedra calcaria. Os brandos están feitos de estrutura mesturada con arxila e pedra calcaria. Son o resultado da acumulación de arxilas transportadas polos ríos e da mestura de

cascas de organismos. Estas capas duras e brandas teñen ademais unha relación directa co clima. De feito, o tipo de material que se sedimenta no fondo do mar depende do clima en que se atope.

JAUME DINARÉS TUNELL; EXPERTO EN PALEOMAGNETISMO: O feito de que teñamos un tipo de clima no exterior, ou un tipo de vias ou de vias no vias no interior, isto fai que os ríos, o achegue dos deltas ao mar, o contido de barro e compoñente incisivo, todo está comprendido ao tipo de material que se lluando sediando no fondo. Isto fai que a sedimentación do fondo oceánico en realidade reflicta, en parte ou en gran parte, o que está a suceder a nivel climático na contorna. A presenza dun clima
no exterior, máis ou menos chuvioso, inflúe no tipo de materiais que transportan os ríos nas súas augas.Si trátase de épocas chuviosas, os ríos transportarán máis arxila e ese material sedimentarase no fondo do mar. En consecuencia, o tipo de sedimento que hai no fondo do mar indícanos o tipo de clima que hai no medio nesa

época. Cando os climas eran secos e cálidos formábanse capas calcarias. Nos climas fríos e chuviosos, os ríos transportaban máis arxila e formábanse capas brandas. Tendo en conta

a alternancia de capas duras e brandas, obsérvase que na historia do planeta os cambios climáticos tamén se suceden cíclicamente. As

capas que se alternan teñen un espesor similar e cada unha representa un período de 10.000 anos. Así, cada 10.000 anos alternouse unha época fría e cálida na historia do planeta. Ademais, os cambios climáticos teñen que

ver co cambio de inclinación do eixo da Terra.

JAUME DINARÉS TUNELL; EXPERTO EN PALEOMAGNETISMO: A enerxía de enerxía que chega ao planeta, así que se chama por tanto ao clima, e instalar por tanto ao tipo de que rocas, contar enerxía por esta enerxía, que é cíclica; é dicir, as bitas dos planetas, dos planetas, desta clase de enerxía non só é o día que é o que escala humana, que podemos sentir, ano a máis calor. Estamos a falar da escala xeológico, que o humano non é capaz de sentir, porque a vida é máis breve.
Beraz. a nivel xeológico sabemos, e os astrónomos calculan, todas estas orbitais uns dos planetas, e hai modelos. que se chaman solucións astronómicas, da cantidade de enerxía e insolación que chega á superficie da Terra. Eta hori dá bai. A
variación da enerxía solar que chega á Terra inflúe no clima e, por tanto, no tipo de material das rocas que temos. Esta enerxía non só provoca a noite e o día, as estacións ou os veráns calorosos. Produce cambios que o ser humano non pode detectar, xa que a vida do ser humano é moi curta en comparación coa escala xeológico. A nivel xeológico sabemos que os cambios orbitarios dos planetas afectan á cantidade de enerxía solar que chega á Terra. Os astrónomos poden calcular os cambios utilizando modelos matemáticos. E isto inflúe directamente no clima.

Iso é o que demostrou o científico serbio Milankovich. Segundo a súa teoría, a inclinación do eixo da Terra varía cada 20.000 anos. A proba desta teoría pódese ver nas

capas de Zumaia. Nestas capas especiais podemos atopar historias sorprendentes escritas. No tramo entre

Deba e Zumaia atópanse as capas do Cretácico, é dicir, as capas que se formaron até fai 65 millóns de anos. Nas

capas desa época, os científicos atoparon fósiles e microfósiles de máis de 100 especies. Con todo, ao chegar á punta das profundidades, nunha das capas desapareceron as pegadas do 90% dos fósiles.

JAN SMIT; EXPERTO EN EXTINCIÓN MASIVA DE ESPECIES: Eu estaba a estudar, os foriníferos plactónicos, son pequenos animais que viven na superficie do mar, e todas elas, unhas 60 especies vanse á destrución masiva, ao mesmo tempo que se atopa unha capa de arxila, unha capa de 10 centímetros, e estaba a mirar Que pasou no mar oceánico? Nekatur catastrófica. Estudaba os
forominíferos plactónicos, pequenos animais que viven na superficie do mar. E, de súpeto, nunha capa, todas as especies desaparecen. máis de 60 especies. No mesmo lugar atopei unha capa de arxila duns 10 cm. Que ocorreu no océano? Que tipo

de destrución?A análise desta capa, que non achaban fósiles, deu uns resultados impresionantes. Alí atoparon o elemento químico iridio en grandes cantidades. É un elemento moi común nos meteoritos, pero moi raro na Terra. O cineasta

Jan Smit é un dos poucos europeos que participou na creación da teoría da Extinción Masiva de Especies. Tamén el descubriu o irdio nas súas análises, descubrimento que abriu a porta ás teorías catastrofistas.

JAN SMIT; EXPERTO EN EXTINCIÓN MASIVA DE ESPECIES: E atopei un método, que se chama o neutron activation analysis, para bombardear a mostra con neutróns destas salas e estes materiais radioactivos e pódense detectar uns 34 -35 elementos xuntos.
Eu mandei a eles todas as miñas mostras, e durante dous meses comunicáronme que si, si, ti tamén o iridio.

Atopei que existe un método de análise chamada activación por eutroi. Mediante o bombardeo de mostras por neutróns obtéñense materiais radioactivos que permiten detectar 35-40 elementos á vez.
Envieilles todas as miñas mostras, e dous meses despois informáronme de que nas miñas mostras tamén había excrementos.

ESTIBALIZ APELLANIZ; PALEONTÓLOGO: Entón, cando atoparon nesa arxila unha cantidade moito maior do que esperaban, non podían explicala como sedimentación concentrada. Entón ocorréuselles que ese iridio quizá chegara co meteorito e que, tras un gran impacto do meteorito, ese po estendeuse na atmosfera e acumulouse

. O meteorito que caeu na provincia mexicana de Yukatan causou, segundo esta teoría, a desaparición masiva de especies. o impacto provocou un buraco de 200 quilómetros no que o po e o xofre que se levantou provocaron terribles incendios. Engadindo a esta situación a intensa actividade volcánica na época, conclúese que o planeta quedou na escuridade. Sen a luz do sol non se podía realizar a fotosíntesis, polo que as plantas, herbívoros e carnívoros morreron unha tras outra. Entre eles, os dinosauros levaban no planeta uns 130 millóns de

anos. Unha das probas desta desaparición masiva é a capa de irídio na punta de Sakoneta, en Zumaia, que se converteu no límite dos períodos xeológico Cretáceo e Terciario, é dicir, o límite

K/T. A praia de Itzurun en Zumaia non está lonxe de Sakoneta. Nela pódese ver a fronteira entre dúas épocas xeológico: Paleoceno a Eoceno. Esta capa arroxada de arxila mostra a intensa calor que sufriu o planeta fai 55 millóns de anos.

ESTIBALIZ APELLANIZ; PALEONTÓLOGO: Crese que non foi suficiente un quecemento? Si compárase coa actual, moito máis, uns 10, 18 graos, e quizá por iso agora estase analizando tanto,

porque queren modelizarlo dalgunha maneira. De feito, as experiencias dos cambios climáticos que sufriu o planeta ao longo da súa historia poden servir para predicir os cambios do clima actual.

JAUME DINARÉS TUNELL; EXPERTO EN PALEOMAGNETISMO:O cambio climático prodúcese actualmente desde que existe a forma industrial na nosa sociedade. Até certo punto equivale, ou é utilizado, algo que xa sucedeu no pasado por outros motivos que non son os humanos; por tanto, o estudo doutros feitos rexistrados nos sedimentos de sedimentos permítenos elucubrar, hipotetizar escenarios posibles de desenvolvemento disto. O cambio climático obsérvase na
nosa sociedade desde o inicio da era industrial. En parte, equivale a algo que sucedeu no pasado sen a intervención humana. Por tanto, a análise doutros sucesos rexistrados nos sedimentos permítenos reflexionar e formular hipóteses sobre o comportamento do cambio climático actual. Os segredos do

flysch, en boca de expertos de todo o mundo. Flysch: Haitzen Hitza, un documental que é testemuña do pasado das rocas e que anuncia o futuro.