Uhin ultramoreak

ArtemisII misioa arrakasta osoz bukatu da, bere helburu guztiak beteta. Irudi ederrak utzi ditu bidean eta une hunkigarriren bat edo beste. Hala ere, dena ez da izan biba eta txaloa. Misioak kritikak ere izan ditu, bereziki erabilera politikoarengatik. Izan ere, argi ikusi da helburu zientifiko-teknologikoen gainetik zeudela Estatu Batuak ondo posizionatzea Txinarekiko lehian, eta espazioaren konkista zilegiztatzea, baita Lur planetan dauzkaten beste misio batzuk estaltzea ere. Disimulurik gabe aztertzen da gaia “Uhin ultramoreak” podcastean. "Egunero ikasten da zerbait" sailean pomeloek botika batzuekin interakzionatzen dutela arrazoitzen da.

GUAU plataforman duzu entzungai Elhuyarrek EITB mediarentzat egindako podcast hau.

Energiaren erabilera klima-larrialdiaren eragile nagusia da. Horregatik, eragilea bera aldatuta, aldaketa handia egin daiteke klimaren bilakaeran. Helburu hori du energia trantsizioak: erregai fosilak energia berriztagarriekin ordezkatzea. Argi dago hori ez dela nahikoa klima leheneratzeko, eta ezinbestekoa dela desazkundea ere, hau da, kontsumoa ahalik eta gehien murriztea. Baina berriztagarriak aldaketa handia eragiten ari dira. Energia-iturri berriztagarrien onurak eta erronkak dira “Uhin ultramoreak” podcastaren atal honetako muina.

GUAU plataforman duzu entzungai Elhuyarrek EITB mediarentzat egindako podcast hau.

Ariketa fisikoa gorputzaren osasuna eta ongizatea hobetzen eta mantentzen duen edozein jarduera fisikoa da. Kirola, berriz, araututa dago, planifikatuta, eta helburu eta egiteko modu zehatzak ditu. Goi-mailako kirolariek, besteok ez ditugun presio eta eskakizunak izaten dituzte, eta, horrek kezkak sortzen ditu batzuetan. Adibidez, emakume batzuek hilekoa galtzen dute, edo atzerapenak dituzte eta jarioa asko gutxitzen zaie. Hilekoaren zikloa errespetatzeko eta kirolarien osasuna zaintzeko, ezinbestekoa da menstruazioa kontuan izatea kirol-planifikazioan. Bestetik, zabalduta dago lehiatu aurretik sexua praktikatzeak errendimendua jaitsi egiten dela. Zientziak, ordea, ez du horren garbi.

GUAU plataforman duzu entzungai Elhuyarrek EITB mediarentzat egindako podcast hau.

Zientzia-sistemak bere irizpideak, arauak eta mekanismoak ditu, gizarteratzen dituen emaitzak zuzenak direla ziurtatzeko. Baina gizakiok egindako beste edozein sistemak bezala, hutsuneak, akatsak eta alborapenak ditu, baita iruzur egiteko arriskua ere. Horren adibide dibertigarri eta esanguratsua azaltzen dute Alaitz Ochoa de Eribek eta Ana Galarragak, “Uhin ultramoreak” podcastaren atal honetan. Ikertzaile batek argitalpen zientifikoen jokabide iruzurtia agerian utzi baitu, txantxetako artikulu baten bidez. Bestalde, egia ala gezurra da salda beroa hartzea eraginkorra dela gripea eta halako gaitzak sendatzeko?

GUAU plataforman duzu entzungai Elhuyarrek EITB mediarentzat egindako podcast hau.

Zer jan, noiz, zenbat, norekin, zer den beharrezko, zer kapritxo eta zer debeku, ez du fisiologiak bakarrik erabakitzen, baizik eta kulturak, batez ere. Eta gure kultura genero-bereizketan oinarrituta dagoenez, jateko kontuetan ere islatzen da. Adibidez: bi lagun daude, jatetxe bateko mahai batean; bata emakumea eta bestea gizona. Zerbitzariak txuleta eta entsalada daramatza mahaira, plater banatan. Zeinentzat da txuleta, eta zeinentzat entsalada? Ba horri buruz badaude azterketa zientifikoak. Ondorio nagusiak azaldu ditugu “Uhin ultramoreak” podcastaren atal honetan!

GUAU plataforman duzu entzungai Elhuyarrek EITB mediarentzat egindako podcast hau.