Descobren a primeira fonte de neutrinos de alta enerxía: un blazar
2018/07/12 Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia Iturria: Elhuyar aldizkaria
![](/media/photologue/photos/ICL_SmallDomBlue_Horizontal(IceCube_NSF)%20(1).jpg)
Descobren una fonte de neutrinos de alta enerxía nunha galaxia a 3.700 millóns de anos-luz. E pode ser tamén fonte de raios cósmicos. De feito, aínda que os raios cósmicos atopáronse hai cen anos, descoñécese a súa orixe, pero crese que os neutrinos de alta enerxía poden orixinarse nos mesmos procesos que se xeran.
O 22 de setembro de 2017 detectouse un neutrino de alta enerxía no observatorio IceCube no Polo sur e comprobouse que podía provir dun coñecido blazar. Enseguida déronse conta a varios telescopios de todo o mundo, e tamén se lles anotou en ondas electromagnéticas de diferentes lonxitudes a radiación proveniente daquel blazar (raios gamma, ondas de radio). Todos os datos apuntan a que a fonte destes neutrinos era o brasón TXS 0506+056.
![](https://zientzia.eus/site_media/photologue/photos/cache/ScienceCover_Neutrino2 (1)_display_home.jpg)
Chámase blazar a un quasar cando o chorro de enerxía está dirixido cara á Terra. É dicir, trátase dun núcleo de galaxias de moi alta enerxía, no que ao caer o material ao buraco negro supermasivo central salgue un chorro de enerxía directamente dirixido cara á Terra. En IceCube detectáronse neutrinos vindos a este chorro. Ademais, una vez visto isto, repásanse os neutrinos detectados na IceCube nos últimos anos e danse conta de que en 2014 e 2015 una ducia de neutrinos chegaron da mesma fonte. Publicado en revístaa Descubrimento Science en dous artigos (1,2).
E, indirectamente, é posible que se descubrise a primeira fonte de raios cósmicos. De feito, nos procesos nos que teoricamente se xeran neutrinos de alta enerxía produciríanse tamén raios cósmicos. Con todo, o problema dos raios cósmicos é que son partículas cargadas, polo que os campos magnéticos do universo son desviados. Por tanto, é imposible saber de onde proveñen os raios cósmicos que nos chegan. Cos neutrinos ocorre o contrario, non teñen carga e apenas interactúan co resto da materia. Ao atravesar case toda a materia (miles de millóns cada segundo atravésannos), e ao non estar afectados os campos magnéticos, poden viaxar directamente durante millóns de anos luz. O problema dos neutrinos é que, ao ter tan pouca interacción coa materia, son moi difíciles de detectar.
IceCube é una rede dun quilómetro cadrado de 5.000 sensores de luz mergullados no xeo, capaz de detectar a luz emitida ao chocar un neutrino cun átomo de xeo. Detéctanse moi poucas e a maioría son de baixa enerxía, por exemplo as producidas polo impacto atmosférico dos raios cósmicos. O pasado 22 de setembro, millóns de neutrinos de gran enerxía procedentes dun blazar atravesarían a IceCube, detectando un. Non é pouco.
![](https://elia.eus/static/elhuyar/img/elia_RGB.png)