Munduko paisaia ikusgarrienetako bat Turkian dago, Kapadoziako lurralde historikoan. Sakanek, arroilek eta formazio bitxiek kutsu magikoa eta paregabea eman diote Anatoliako erdiguneko eremu honi. (une horretan irudietan agertuko dela suposatu dut).

Orain dela 10 milioi urte, sumendien labek eta hautsek tufa izeneko mineralaz estali zuten lautada. Mineral horrek ez ditu ondo jasaten euriaren, tenperatura-aldaketen eta airearen erasoak; horregatik, denborak aurrera egin ahala, naturak eremua moldatu du, eta ibar harrigarriak, kono-formako zutabe arraroak eta deskribatu ezin den paisaia osatu ditu.

Kapadoziako egitura endemiko harrigarrienetarikoak "sorgin-tximiniak" dira. Monolito bolkaniko hauek tobaz osatuta daude beheko partean, eta basaltoz eta andesitaz goialdean. Altuenek eta ikusgarrienek 40 metroko altuera izan dezakete. Tximiniak agertu eta desagertu egiten dira. Babes moduan duten txapela galtzen dutenean, desegiten hasten dira, eta berriz eratzen dira etengabeko prozesuan.

Gizakiek ere aprobetxatu dituzte lurralde honetako haitzulo eta koba naturalak. Kristauek, hititek eta bizantziarrek monasterio, kapera eta eliza ugari antolatu zituzten arroketan. Ezagunetako bat "Eliza Iluna" da. Argi-gabeziari esker, X. eta XI. mendeetako freskoak beren horretan mantentzen dira.

Baina Kapadozian bizi izan ziren zibilizazioek haitzulo naturalak aprobetxatzea baino askoz gehiago egin zuten; izan ere, beren eskuekin zulatu zuten arroka espazio berriak sortzeko. Tufaz osatutako arrokaren biguntasunari eta moldagarritasunari esker egin ahal izan zuten hori. Horrela, inbaditzaile arabiarretatik ihesi Kapadoziara iritsi ziren lehenengo kristauek 37 bat hiri eraiki zituzten VII. eta VIII. mendeetan. Horietako batzuek 10.000 pertsona hartzeko ahalmena zuten, eta oso labirinto handi bidez komunikatuta zeuden.

1985. urtean, Unescok Munduko Ondare izendatu zuen Kapadozia, eta haren izaera geologiko bitxia, kultura eta historiaren aberastasuna azpimarratu zituen.

 

Buletina

Bidali zure helbide elektronikoa eta jaso asteroko buletina zure sarrera-ontzian

Bidali