Bilatzailea
Efemerideak
Hilabete hontako efemerideak
2026-02-01
Melba Newell Phillips fisikaria
Robert Oppenheimerrekin batera, Oppenheimer-Phillips prozesua deskribatu zuen, deuteroiek eragindako erreakzio nuklear mota bat.
2026-02-02
Leonora Jeffrey Rintoul ornitologoa
Hainbat hamarkadaz Evelyn Vida Baxterrekin batera lan egin zuen, eta, besteak beste, May uharteko hegaztien mugimenduak aztertu zituzten.
2026-02-03
Ángela Restrepo Moreno mikrobiologoa
Onddoek eragindako gaixotasunen diagnostikoan eta tratamenduan nabarmendu zen.
2026-02-04
Vera Leisner arkeologoa
Georg Leisner senarrarekin batera, ekarpen garrantzitsuak egin zituen iberiar penintsulako fenomeno megalitikoa ikertzeko.
2026-02-05
Elise Hofmann paleobotanikaria
Zuraren paleohistologian (ehun fosilen egitura mikroskopikoa aztertzen duen paleontologiaren adarra) lan egin zuen batez ere.
2026-02-06
Williamina Fleming astronomoa
1881ean aldi baterako laguntzaile hasi zen Harvard Collegen, eta, bertan, aurkikuntza ugari egin zituen.
2026-02-07
Nubia Muñoz Calero birologoa eta epidemiologoa
Giza papilomaren birusa umetoki-lepoko minbiziaren eragile kausal gisa identifikatu zuen, eta horrek GPB birusaren aurkako txertoen garapenari bidea ireki zion. Populazio pobretuei gehien eragiten dieten minbizi motak aztertu ditu.
2026-02-08
Rebecca Lee Crumpler erizain eta medikua
Garai hartako aurreiritziei aurre eginez, 1864an medikuntzako titulua atera zuen lehen emakume afroamerikarra izan zen.
2026-02-09
Irene Ann Stegun matematikaria
Estandarren eta Teknologien Institutu Nazionalean lan egin zuen, eta A Handbook of Mathematical Functions taula matematikoen editorea izan zen.
2026-02-10
Angélica Orue Zubiaur albaitaria
1978an, Bilboko Vista Alegre zezen plazan zaldiak aztertzen aritu zen lehen albaitaria izan zen. 2018ko ekainaren 14an, Bilboko Mediku Zientzien Akademiak ohorezko izendapena luzatu zion albaitaritzako espezialitatean.
2026-02-11
Catherine Ngila kimikaria
Ur kutsatuak garbitzeko nanoteknologian egindako lanagatik eman zioten saria; izan ere, Afrikan milioika pertsonari ekarri zien onura.
2026-02-12
Megan Watts Hughes
Soinu erresonante bat ikusteko fenomenoa esperimentatu eta behatu zuen lehen pertsona izan zen. Soinua irudikatzeko “Eidophone” gailua asmatu zuen. Ahotsaren oihartzunetik abiatuta, irudi geometrikoak sortzen zituen gailuak.
2026-02-13
Marguerite Vogt birologoa
Ikerketa Biologikoen Salk Institutuan poliomielitisari eta minbiziari buruz egindako ikerketengatik da ezaguna.
2026-02-14
Maevia Noemí Correa botanikaria
Patagoniako floraren azterketa taxonomikoa egin zuen, eta Argentinako eskualde zabal horretako landareen inbentario biologikoa dokumentatu zuen.
2026-02-15
Nashwa Eassa fisikaria
Abiadura handiko erdieroaleen mintz metaketaren murrizketari buruzko ikerketagatik eman zioten saria.
2026-02-16
Kono Yasui biologoa
Beste emakume askorentzat ikerketa eta irakaskuntzaren bideak ireki zituen Japonian. 99 artikulu argitaratu zituen eta, Japoniako botanikan oinarritutako Cytologia aldizkari akademikoa.
2026-02-17
Joséphine Guidy Wandja matematikaria
Garapen Bidean dauden Herrialdeetako Matematikako Nazioarteko Batzordeko presidente izendatu zuten 1983an.
2026-02-18
Alice Grace Cook astronomoa
Meteoritoen behaketengatik eta V603 Aquilae noba aurkitzeagatik da ezaguna.
2026-02-19
Ruth Colvin Starrett McGuire fitopatologoa
Azukre-kanaberaren eta azukre-erremolatxaren gaixotasunak aztertu zituen.
2026-02-20
Donella Meadows ingurumen-zientzialaria
Sistemen dinamikan aditua izan zen, eta "Hazkundearen mugak" txostenaren egile nagusia.
2026-02-21
Inge Lehmann sismologoa
Sismoen magnitudeen lehen probak egiteagatik eta horien ondorioengatik ezaguna. Lurraren kanpoko nukleoa eta barne nukleoa bereizten dituen etenaren aurkitzailea izan zen.
2026-02-22
Lorella Margaret Jones fisikaria
Bere ikerketak energia altuko fisika izan zuen ardatz, batez ere quarken partikula nuklearrak batzen dituen indarra.
2026-02-23
Agnes Arber botanikaria
Royal Society of London-eko kide izendatu zuten lehen emakume botanikaria izan zen, loredun landareen morfologia argitzeko egindako ekarpen bikainagatik.
2026-02-24
Julieta Fierro astrofisikaria
Nazioartean ezaguna bilakatu den dibulgatzailea da; 40 liburu argitaratu ditu, horietatik 23 zientzia dibulgaziokoak. Nazioarteko Astronomia Batasunaren Hezkuntza Batzordeko presidenteorde eta presidente karguak bete ditu.
2026-02-25
Ruth Benesch biokimikaria
Bere senarrarekin batera fosforo-konposatu mota berezi bat aurkitu zuen, azido 2,3-bisfosfoglizerikoa, hemoglobinaren eta oxigenoaren arteko lotura.
2026-02-26
Isabel Zendal Gómez erizaina
Historiako lehen osasun-espedizioan (Txertoaren Errege Espedizio Filantropikoa), baztangaren txertoa munduan zehar eraman zuten haurrak zaindu zituen.
2026-02-27
Mary-Claire King genetikaria
Bularreko minbiziaren BRCA1 genea identifikatu zuen. Argentinako Maiatzeko Plazako Amonekin ere lan egin zuen, diktadura militarrean familiei lapurtutako haurrak identifikatzeko DNA erabiliz.
2026-02-28
Audrey Stevens Niyogi biokimikaria
E. coli-ren proteina bat isolatu zuen -Audrey Stevensen inhibitzailea deitua-, ARN-polimerasa inhibitzen duena.
