Norteko ferrokarrilla

Elektrizitatea energia-gasturik gabe eroatearen ametsa ez da gaur bideragarria, baina gero eta gertuago dago errealitate izatetik. Horretan egiten du lan Ion Errea Lope CFMko fisikariak; hark kontatu digu zein diren gaur egun estrategia emankorrenak hori lortzeko, zer material motatan izan litekeen eta zer kondiziotan. Alegia, zenbateraino itxaropena dagoen elektrizitatea erresistentziarik gabe eroaten duten materialak eskuratzeko giro tenperaturan.

Bizi izan dugun iraultza teknologiko handienatako bat da: LED argiaren iraultza. Eta iraultza hori ez da bukatu. Oraindik, erabat murgilduta gaude berrikuntzan, LED argiari esker. Saio berezia , beraz, gaurkoa. Hiru istorio eta iritzi bat, argiaren munduan iraultza ekarri duen asmakizun horren inguruan. Diodoa, argia emititzen duen diodoa eta argi urdina emititzen diodoa aztertu ditugu kontakizunetan oinarrituta.

Javier Aizpurua etorri da bisitan gure estudiora, BasQuantum erkundearen zuzendari zientifikoa. Ordenagailu eta konputazio kuantikoaren egungo egoera eta BasQuantum bera ere nolakoa den kontatu: “Euskadira ekarri dugun ordengailu kuantikoak zirkuitu supereroaleak erabiltzen ditu kalkuluak egiteko. Horri esker, eragiketa oso boteretsuak egin daitezke.”

Josu Lopez Gazpio UEUko kimikaria eta dibulgatzaileak kriminalistikari buruz hitz egiten digu, kasu errealekin, gainera. Oraingoan hatz-marken lehenengotako erabilera kontatu digu. 1892an, 4 eta 6 urteko bi ume erahil zituzten modu basati batez. Erruduna bilatzeko ikerketan konturatu ziren hatz-marka bat zegoela. Josuk kontatu digu nola hasi ziren baliatzen hatz-markak kriminalistikako lanean.

Edurne Gaston Estanga Elhuyarko langileak 2026ko Elhuyarko egutegia aurkeztu digu, hamabi emakume zientzialariren erreferentziarekin egindako egutegi bat. Emakume horiei buruz hitz egin dugu.