Dispositivos de aforro de auga
1998/06/01 Iturrioz, Sebas Iturria: Elhuyar aldizkaria
![](images/A132028.jpg)
A Terra é un “planeta azul” no que predomina a auga. Con todo, a maior parte da auga que hai na Terra atópase no mar (94% do total). Paira beber, regar, etc. utilizamos auga doce. Ao redor do 75% da auga doce que utilizamos no mundo é utilizada pola agricultura, mentres que o resto utilízase paira beber, lavar e industria.
Na parte da Terra na que vivimos, no País Vasco, afortunadamente non hai falta de auga en xeral (lembrade que nos pobos e cidades todos coñecemos e sufrido as restricións de auga), está claro que a auga se está convertendo nun ben cada vez máis escaso e cada vez máis valioso, o que podemos apreciar en factúraa da auga. De face ao futuro, ademais de escasa, e por tanto cada vez máis cara.
Por iso, deberiamos actuar como noutros produtos como o lixo. O tres alicerces tan coñecidos en materia de residuos, a redución, a reutilización e a reciclaxe, tamén son válidos en materia de augas. Aínda que o tema deste artigo non é a reutilización e a reciclaxe da auga, non hai que esquecer os ensaios que se están levando a cabo nalgúns lugares de Europa (Alemaña, Suecia) paira a reutilización da auga.
Por exemplo, no restaurante da Caixa de Aforros de Frankfurt, a auga que se verte polos fregaderos é conducida a un depósito paira a súa posterior utilización nos baños. No aeroporto da mesma cidade utilízase paira recoller a auga de choiva e limpar os baños. E é que é un luxo a auga que se depurou paira poder beber, daquela a caca, os ouriños, os papeis, etc. utilizar paira arrastrar.
Con todo, aínda que este tipo de sesións vanse a ver cada vez máis a miúdo, o tema deste artigo é mostrar una forma de reducir o consumo de auga en fogares e cidades. Os consellos da administración e as autoridades paira reducir o consumo de auga no seu propio fogar só se teñen en conta en caso de seca, xa que cando a seca desaparece esquecémola. Existen no mercado diferentes dispositivos que permiten reducir o consumo de auga. Non son moi novos, nin complicados, nin custosos, e moi eficaces.
Con todo, lamentablemente aínda os coñecemos e utilizámolos pouco. Aínda que non sexa pola conciencia ecolóxica, tamén é debido a que serven paira aforrar diñeiro. Neste artigo móstranse algúns dispositivos da marca RST, especializada en sistemas de aforro de auga, que non é a única marca de aforro existente no mercado.
Economizador de inodoro
![](images/A132028-a.jpg)
Este sinxelo sistema instalarase no depósito de auga do baño. Na maioría dos inodoros, tirando do mango, a válvula interna do depósito ábrese e non se pecha ata que salgue todo a auga. Así, por exemplo, paira levar 200 ml de ouriños utilízanse 8, 10 ou 12 litros de auga. Aínda que a maioría dos tanques se desagüan por completo, na actualidade existen no mercado outros sistemas de tanques que permiten aforrar auga. Neles, una vez pulsado, o tanque comeza a baleirarse, por segunda vez púlsase e péchase a válvula. Pero este sistema ten un pequeno problema: hai que saber que existe e utilizalo (hai que pulsar dúas veces). Outro “sistema” é introducir un ladrillo ou outro tipo no depósito, de volume, para que entre menos auga no tanque, pero non será una solución paira moitos.
O RST dispón dun sistema moi sinxelo: consiste en colocar dous pesos á válvula do tanque (dous cilindros de aceiro inoxidable) mediante unhas unións deseñadas ao efecto, de forma que se tira da maneta e o depósito comeza a desaguarse, e ao soltar o mango, debido ao peso dos cilindros de aceiro, a válvula pecharase antes (3 litros de auga do inodoro e 8 ou 10 litros que entran no depósito). Ten dúas vantaxes respecto ao tanque normal: reducir o caudal de auga e reducir o ruído (o que supón una gran comodidade, sobre todo pola noite: paira encher o tanque normal, e en función da presión, tárdase 50/60 segundos, pero co aforrador só se necesitan 10/20 segundos).
Anti-billa
Este pequeno aforrador colócase no extremo da billa dos fregaderos e lavabos. Os apartados do sistema son:
A estrutura principal e o soporte dos elementos é un cilindro interior de latón cromado, roscado paira poder amarralo á billa. No interior hai catro elementos coaxiales: o primeiro (na dirección da auga) é o filtro interior, seguido da membrana de propileno, o difusor e o filtro exterior. O filtro interior é una rede de moi pequeno ollo (0,25 mm). A auga cruza o filtro e atópase coa membrana de propileno, cunha pequena medianeira paira avanzar.
Neste paso prodúcense dous efectos: por unha banda, ao obrigar á auga a pasar pola medianeira redúcese o caudal de auga; por outro, a auga que non entra á medianeira choca contra a membrana e desprázase cara atrás facendo una bomba. Como consecuencia, xérase una turbulencia no tramo entre o filtro interior e a membrana, que libera e move continuamente os lixos que quedaron atrapadas pola auga nunha rejilla de 0,25 mm. Desta forma evítase o peche da rede de sucidade.
![](images/A132028-b.jpg)
A auga que pasou pola medianeira debe continuar polos diminutos orificios do difusor. En consecuencia, a auga toma una gran velocidade e se microniza, é dicir, rómpese” en tgotitas de poucos micrómetros (1 micrómetro = 0,001 milímetros). Saíndo do difusor, diríxese a toda velocidade cara ao filtro exterior, pero nese intervalo mestúrase co aire, xa que entre o cilindro de latón e os filtros hai ranuras paira coller aire. Recibe o aire destas gretas, é dicir, a auga en movemento atrae o aire exterior (un líquido de alta velocidade xera depresión á súa ao redor, polo que "absorbe" o aire circundante).
Una vez salga do difusor e mesturado co aire, a auga debe atravesar o filtro exterior antes de ser expulsado. O filtro exterior está formado por tres mallas cóncavas de aceiro inoxidable e ollos grandes (1,25 mm). As redes non se tocan entre si para que o cal non se acumule, xa que grazas a esta estrutura, una vez pechado a billa vértese a última pinga e o cal non se acumula no filtro (o cal acumúlase nos filtros ao evaporar a auga que queda no filtro ao pechar a billa).
Mediante a micronización da auga e a mestura co aire conséguese manter a “calidade” do chorro de auga con moita menor cantidade de auga, é dicir, ao colocar o aforrador e abrir a billa non dá lugar a que salga menos auga ou que teña menos forza, pero, por exemplo, darémonos conta de que se tarda máis en encher un recipiente ou fregadero.
Aforro de ducha
![](images/A132028-d.jpg)
O seu funcionamento é similar ao da extrema billa. Á saída da auga hai una peza cónica pola que se reduce o caudal de auga. A continuación atópase o difusor con 3, 4 ou 12 orificios. Ao pasar polo cono e o difusor a auga acelérase e se microniza. Ademais, entre o difusor e o cono xérase una turbulencia que impide a adhesión do cal. A partir do difusor, a auga absorbe o aire circundante e expúlsao mesturado co aire, mantendo a calidade do chorro de auga.
Canto auga aforra?
O aforro de auga é fácil de saber e cada un pode facer a proba. Primeiro tómase o tempo (d1) necesario para que a billa encha a pila (ou recipiente) e despois colócase o aforrador e realízase a mesma proba (d2). Así, paira calcular a porcentaxe de auga que se aforra basta con utilizar a seguinte fórmula:
porcentaxe de auga aforrada =
= 100 - 100(d1/d2).
![](images/A132028-e.jpg)
No entanto, existen probas oficiais realizadas polos técnicos. No cadro seguinte móstranse os datos da proba oficial realizada en 1995 polo Departamento de Industria e Enerxía da Generalitat de Cataluña (número de expediente: 95009807). Está claro que a pesar da baixa presión de auga afórrase máis do 50% no aforrador de billa e máis do 37% no aforrador de ducha. Canto maior é a presión, maior é o aforro (ten en conta que hai grandes variacións na presión da auga dun pobo a outro ou dun barrio a outro ou no mesmo edificio da primeira á última planta).
E canto diñeiro afórrase?
Cando se utiliza auga fría, ao aforrar o aforro de auga, a diferenza notarase en factúraa da auga, pero se a auga utilizada é quente tamén se aforrará enerxía, é dicir, a diferenza notarase en factúraa da auga e na da enerxía (tanta electricidade como gas). O aforro económico non é predicible, xa que depende da forma en que se utiliza a auga en cada lugar, pero está claro que canto maior sexa o uso da auga maior será o aforro e antes recuperarase o custo do aforro.
No cadro adxunto móstrase un exemplo práctico. No entanto, e paira facer una idea xeral, é preciso saber que o investimento a realizar nunha vivenda normal (un aforrador de ducha, dúas economizadores de billas, un paira fregadero e outro paira o lavabo), é inferior a 15.000 pesetas (600 libras) e o investimento amortízase como máximo nun ano.
Paira terminar
A tecnoloxía de aforro de auga (e con ela enerxía) está aí, é económica, eficiente e sen custo de instalación. Ademais, non se pode dicir que sexa novo. Entón, por que se utiliza tan pouco? Non sabemos. Quizá habería que facer una campaña promocional desde a administración, como se fixo coas lámpadas de baixo consumo, pero sen esperar a iso, por que non probar na túa casa, no teu bar, na túa escola, na túa oficina ou no teu taller?
Paira máis información sobre sistemas de aforro de auga chamar ao teléfono 943 33 33 03.
AFORRO DE AUGA EN CIFRAS (datos do Departamento de Industria e Enerxía da Generalitat).
Aforro billa RST
Presión (kg/cm2) | 0,6% | 0,95 | 1,35 | 1,85 | 2,35 | 2,9 | 3,55 | 4,25 | Servizos |
Caudal sen aforrador (l/min) | Outros | Servizos | Descrición | Servizos | Seguridade | Outros | Servizos | Servizos | 24 horas |
Caudal con aforrador (l/min) | 3,66% | 4,58% | Resultados | 6,39 € | 7,08 | 7,83 | 8,66% | 9,5 | 10,2 |
Aforro de auga (%) | 54,2% | 54,2% | 54,2% | 54,8% | 55,7% | 56,5% | 56,7% | 56,8% | 57,3% |
Aforro ducha RST
Presión (kg/cm2) | 0,55 | 0,8% | Evolución | Máis información | 1,9 | 2,25 | 2,7 | 3,1 | 3,55 |
Caudal sen aforrador (l/min) | Outros | Servizos | Descrición | Servizos | Seguridade | Outros | Servizos | Servizos | 24 horas |
Caudal con aforrador (l/min) | Servizos | 6,08 | 7,08 | 8,25 | 9,41 | 10,3 | Resultados | 11,8 | 12,8 |
Aforro de auga (%) | 37,5% | 39,2% | 41% | 41,1% | 41,2% | 42,6% | 45% | 46,2% | 46,5% |
Un exemplo de aforro económico (anual e por persoa)
Ducha | Lavabo e fregadero | Desaugadoiros da cisterna | Total | |
Uso diario por persoa | 5 minutos | 3 minutos (1) | 6 veces | |
Consumo de auga | 16 litros/minuto | 8 litros/minuto | 10 litros por descarga | |
Consumo diario | 80 litros | 24 litros | 60 litros | 164 litros |
Consumo anual | 29,2 m 3 | 8,76 m 3 | 21,9 m 3 | 59,86 m 3 |
Enerxía paira quentar a auga (2) | 876 kWh | 262,8 kWh | 0 kWh | 1138,8 kWh |
Custo da auga (3) | 1.898 ptas. | 569 ptas. | 1.424 pts. | 3.891 pts. |
Custo de enerxía (3) | 14.892 pts. | 4.468 pts. | 0 ptas. | 19.360 ptas. |
Custo auga e enerxía | 16.790 ptas. | 5.037 pesetas. | 1.424 pts. | 23.251 pts. |
Aforro de auga e enerxía (4, 5) | 782 + 6.135 = 6.917 ptas. | 308 + 2.422 = 2.730 ptas. | 712 ptas. | 10.359 pts. |
(1) Os usos máis comúns son a hulla en fregadero (con auga quente) e o lavado de mans e dentes en lavabo (con auga fría). Paira non complicar demasiado o cálculo, considerouse que todo se fai con auga quente, pero asignado un pouco menos do que correspondería á suma de lavabo e fregadero.
(2) O quecemento de 1 m 3 de auga até a temperatura da ducha (50-60ºC) require aproximadamente 30 kWh de enerxía eléctrica.
(3) Supondo que se utiliza enerxía eléctrica paira quentar a auga. Se se utiliza gas (butano ou gas natural), o custo de auga quente é menor. 1 m 3 de custo de auga (IVE incluído) (hai grandes diferenzas entre municipio e municipio, paira o exemplo tomouse o custo de Donostia): 65 ptas. 1 kWh custo enerxía eléctrica (IVE incluído): 17 ptas.
(4) O aforro de ducha é do 41,2% (correspondente a un caudal de 16 litros por minuto). O aforro de billa supón un 54,2% (un caudal de 8 litros por minuto). O aforro da cisterna do inodoro supón en torno ao 50%.
(5) Ter en conta que o custo é por persoa. Por tanto, se se quere calcular o aforro por vivenda, débese multiplicar polo número de persoas que utilizan estas instalacións de auga.
* orientativo.
![](https://elia.eus/static/elhuyar/img/elia_RGB.png)
Gai honi buruzko eduki gehiago
Elhuyarrek garatutako teknologia