Norteko Ferrokarrilla (2020-06-12)

Norteko Ferrokarrilla

2020/06/15 XXIV. denboraldiaren 40. saioa: simulazio bat pandemiarako, tatuajeen tintak eta Eureka museoa.
Tatuajeen tintak

Norteko Ferrokarrilla

2020/06/15 Azalean sartzen ditugun tintek, tatuajeen tintek, antza dute, adibidez, artelanetan erabiltzen ditugunekin. Oskar Gonzalez EHUko ...
Etxeko desinfekzioaren kimika

Norteko Ferrokarrilla

2020/05/26 CFMko Idoia Mujika kimikariak etxea desinfektatzeko ditugun produktu kimikoei buruz hitz egin digu. Produktu horien ...
Norteko Ferrokarrilla (2020-05-22)

Norteko Ferrokarrilla

2020/05/26 XXIV. denboraldiaren 38. saioa: OCR bat itzultzaile automatikoan, musika eta zientzia eta etxeko desinfektatzaileen kimika.
Leire Sangroniz eta polimero birziklatuak

Norteko Ferrokarrilla

2020/05/18 Aurtengo CAF-Elhuyar sarietan izan da irabazle norberaren tesian oinarritutako artikuulen kategorian. Polimeroei buruzko tesia burutu ...
Norteko Ferrokarrilla (2020-04-24)

Norteko Ferrokarrilla

2020/04/27 XXIV. denboraldiaren 33. saioa: neandertalen soka, krema hidratatzailea eta Lemniskara sarea.
Krema hidratatzaileen kimika

Norteko Ferrokarrilla

2020/04/27 Itxialdia baino lehenagoko gai bat berreskuratu dugu: krema hidratatzaileen kimika. Mentxu Aiertza eta Lorena Arrastua ...
Norteko Ferrokarrilla (2020-04-10)

Norteko Ferrokarrilla

2020/04/14 XXIV. denboraldiaren 31. saioa: koronabirus bat sismografoan, pigmentu bereziak eta bi gomendio epidemiologiko.
Pigmentu bereziak

Norteko Ferrokarrilla

2020/04/14 Dibertimentu kromatikoa izango dugu gaur, oso kolore-paleta bereziarekin. Oskar Gonzalezek pigmentu oso bitxi batzuen istorioak ...
Norteko Ferrokarrilla (2020-04-03)

Norteko Ferrokarrilla

2020/04/07 XXIV. denboraldiaren 30. saioa: ozono geruzaren zuloa iparraldean, proteinen kuantika eta Ekinean atala Elhuyar aldizkarian.
Proteinen trikimailu kuantikoak

Norteko Ferrokarrilla

2020/04/07 Txoni Matxinek biokimika pixka bat ekarri digukuantikaren atalera. proteinek gune aktiboetan erabiltzen dituzten trikimailu kuantikoen ...
Sodioa eta baterien etorkizuna

Norteko Ferrokarrilla

2020/03/13 CIC-enegiGUNEko Oier Lakuntza kimikaria etorri zaigu bere ikergaiaz aritzeko: sodio ioizko bateriak. Gailu elektroniko txikietan, ...
Monoxidoa eta dioxidoa

Norteko Ferrokarrilla

2020/02/18 Txoni Matxainek kuantikaz hitz egin digu, karbono monoxidoa eta karbono dioxidoari dagokienean. Ospe txarreko molekulak ...
Berde, kimika sintetikoa baino lehen

Norteko Ferrokarrilla

2020/02/04 Orain erraza da. Margoen denda batera joan, eta pigmentu berde egonkor eta seguro bat eros ...
Oxigenoa, Nobel sarietatik kuantikara

Norteko Ferrokarrilla

2020/01/13 Medikuntzako azken Nobel sarian oxigenoa eta giza gorputza izan ziren protagonistak. Sarituek aztertu zuten gorputzak ...
Oier Lakuntza CICenergiGUNEn

Norteko Ferrokarrilla

2019/11/19 CICenergiGUNE zentroko Oier Lakuntza ikertzailea izan da gurekin. Kimikari teorikoa da, eta azken bolada honetan ...
Xanpua, etxeko kimika sofistikatua

Norteko Ferrokarrilla

2019/10/21 Mentxu Aiertza gure kolaboratzaileak eta Lorena Arrastua Don Boscoko kimikako irakasleak xanpuaren mundura eraman gaituzte. ...
Nobel sariak 2019

Norteko Ferrokarrilla

2019/10/16 Aurtengo Nobel sarien irabazleak iragarri dituzte jadanik. Oxigenoaren kudeaketa zelularra izan da gaia medikuntzako sarian, ...
Beruna, artearen elementu

Norteko Ferrokarrilla

2019/10/07 EHUko Oskar Gonzalez kimikariak istorio politak ekarri dizkigu berunarekin eta artearekin lotuta. Perdigoien fabrikaziotik, katedraletara, ...
Erradiaktibitatearen kuantika

Norteko Ferrokarrilla

2019/09/24 Isotopo erradiaktiboek erradiazioa emititzen dute kuantikako efektu ezagun batek kontrolatuta: tunel efektuak. Txoni Matxain kimikariak ...
Taula Periodikoaren urtea

Norteko Ferrokarrilla

2019/07/03 2019 taula periodikoaren nazioarteko urtea da, et Donostiako Kimika Fakultatean ospatu nahi dute. Hainbat hitzaldi ...
Lotura kuantikoak

Norteko Ferrokarrilla

2019/06/20 Atomoak, molekulak eta partikula txikiagoak elkarri lotuta daude eta ez dute lotura hori galtzen. Baina ...
Kiralitatea, molekula asimetrikoen mundua

Norteko Ferrokarrilla

2019/04/30 Txoni Matxainek kiralitatearen gaia ekarri digu, molekulen asimetria-forma bat, biziaren osagaietan eta medikamentuetan izugarri garrantzitsua ...
Estatua zaharren kolorea

Norteko Ferrokarrilla

2019/03/20 Oskar Gonzalez kimikariak, gure kolorezaleak, azaldu digu garai klasikoan estatuek polikromia zutela, alegia, koloretan margotuta ...
Taula periodikoaren Nazioarteko Urteaz

Euskadi Irratia

2019/01/10 2019a Taula Periodikoaren Nazioarteko Urtea izendatu dute Nazio Batuek. Nola sortu zen eta zer garrantzia ...
Fluoreszentzia egunerokoan

Norteko Ferrokarrilla

2018/11/10 Oskar Gonzalez gure kolorezaleak fluoreszentziako kontuak ekarri dizkigu irratira. Eguneroko bizimoduaren material asko dira fluoreszenteak; ...
Orbitatik orbitalera

Norteko Ferrokarrilla

2018/10/13 Txoni Matxainen estreinua dugu aurtengo denboraldian, kuantikaren atalarekin. Orbita kontzeptutik abiatu, eta orbital kontzeptura egin ...
Odol guztiak ez dira gorriak

Norteko Ferrokarrilla

2018/10/09 Oskar Gonzalez gure kimikari kolorezaleak kontatu digu zenbat koloreko odolak existitzen diren. Esan daiteke, espezie ...
Kimikako Nobel saria 2018

Norteko Ferrokarrilla

2018/10/06 Proteinen eboluzioa azkartu daiteke eta azkartzearekin batera, bideratu nahi den helburuetara. Hori izan da aurtengo ...
Kromatografia, koloreetatik kimikara

Norteko Ferrokarrilla

2018/05/15 Koloreen ataletik abiatuta, kromatografiara egin dugu salto, nahastutako substantziak banatzeko teknika bat. Oskar Gonzalezek azalduko ...
Nd, Pr eta iman indartsuak etxean

Norteko Ferrokarrilla

2018/05/01 Kuantikaren bitartez, taula peruiodikoaren sotoetan sailkatuta dauden bi elementu ezagutu ditugu, Txoni Mtxainekin batera: neodimioa ...
Taula periodikoaren mugak

Norteko Ferrokarrilla

2018/03/20 Kuantikari buruzko atalean, Txoni Matxainek taula periodikoaren mugetatik eraman gaitu. Helioari buruz hitz egin dugu. ...
Vantablack

Norteko Ferrokarrilla

2018/03/08 Existitzen den pigmentu beltzik beltzena Vantablack izeneko pigmentua da. Ia ez du argirik islatzen, eta ...
Txanponak urtu? Benetan?

Norteko Ferrokarrilla

2018/02/19 Txanpon baten materialak ordezkatzen duen dirua baino gehiago balio badu, logikoa da txanpona urtze eta ...
Taula periodikoa, 149 urte

Norteko Ferrokarrilla

2018/01/08 Datorren urtean ospatuko da taula periodikoaren "jaiotza" guk ezagutzen dugun bezala, 150 urte egingo dituelako. ...
Pigmentu urdinen historia

Norteko Ferrokarrilla

2017/12/10 Divertimento kromatikoaren txanda da orain. Oskar Gonzalezek gidatu gaitu historian zeharreko bidaia batean pigmentu urdinak ...
Burdin oxidoa, gorriaren ataria

Norteko Ferrokarrilla

2017/10/23 Kolore gorria ekarri dugu irratira. Oskar Gonzalez kolorezaleak gorriari buruzko zientzia-kontuak ekarri dizkigu, konposatu kimiko ...
2017ko Nobel sariak

Norteko Ferrokarrilla

2017/10/09 Urtero bezala, urriaren hasieran Nobel saridunak iragarri dituzte, eta guk, urtero bezala zuentziako sarien laburpena ...
Pistatxo lehergarriak

Norteko Ferrokarrilla

2017/10/02 Pistatxoak, kantitate handitan garraiatzen direnean, solido sukoiak dira, eta horrela daude sailkatuta nazioarteko itsas garraioen ...
Oskar Gonzalez kolorezalea

Norteko Ferrokarrilla

2017/09/18 Divertimento Kromatikoa atala berreskuratu dugu aurten Oskar Gonzalez kimikariaren eskutik. Gaur atalaren aurkezpena egin dugu, ...
Sherlock Holmes, kimika Baker Street-en

Norteko Ferrokarrilla

2017/07/03 Sherlock Holmes kimikari fina zen. Haren ustezko biografia ekarri digu Mentxu Aiertza dibulgatzaileak, Holemesen laborategi ...
Ane Bordagaray, kolorearen atzean

Norteko Ferrokarrilla

2017/04/04 Kimikari analitikoa da Ane Bordagaray. Elikagaietan erabiltzen diren koloratzaileak detektatzeko teknikak ikertzen ditu Donostiako Kimika ...
Eider San Sebastián eta kimika modernoa

Norteko Ferrokarrilla

2017/02/27 Nola egiten da kimika gaur egun? Laborategian edo ordenagailu baten aurrean? Bada, kimikari batzuek bi ...
Castoreum

Norteko Ferrokarrilla

2017/02/20 Kastoreek sahatsen azala jan eta prozesatu egiten dute gorputzaren barruan. Eta castoreum izeneko substantzia bat ...
Feromonak usaintzen al ditugu?

Norteko Ferrokarrilla

2017/01/16 Zientziak gaur egun ez daki gizakiok gai garen beste pertsona batek isuritako feromonak usaintzen, nahiz ...
Hidrogenoa eta antihidrogenoa

Norteko Ferrokarrilla

2016/12/26 Antiprotoi bat eta positroi bat inguruan biraka. Hori da antiatomo sinpleena, antihidrogenoa. Orain, CERNeko aditu ...
Kuantika luminiszentea

Norteko Ferrokarrilla

2016/11/20 Fluoreszentzia, fosforeszentzia, bioluminiszentzia... Kuantikaren bitartez argia sortzeko dauden modu asko dira. Horiei buruz hitz egin ...
Zaldi-okela laborategian

Norteko Ferrokarrilla

2016/11/02 EHUko Farmazia Fakultateko NOELIA ALDAIk zaldi-okelari buruz hitz egin digu. Ez da asko jaten hemen, ...
1693: Sallemeko sorginen kimika

Norteko Ferrokarrilla

2016/07/05 Salem hirian, Estatu Batuetan, sorginkeri-kasu ospetsu bat izan zen XVII. mendearen bukaeran. Gertaera ilun bat ...
Lau elementu berriren izenak

Norteko Ferrokarrilla

2016/06/13 Abenduan, lau elementu berri onartu zituzten taula periodikoan. Orain, izenak jarri dizkiete. Eta haietako bik ...
Harold Kroto hil egin da

Norteko Ferrokarrilla

2016/05/09 1996ko Kimikako Nobel saria, fullereno molekula aurkitu zuena, hil egin da. Omenaldi txiki bat egin ...
Josu Lopez Gazpio

Norteko Ferrokarrilla

2016/01/18 Kimikan doktorea. Dibulgatzailea. Eta, agian, etorkizunean bakarhizketalari arrakastatsua. JOSU LOPEZ GAZPIO izan da gure mikroan, ...
Oier Lakuntza, gazte balioaren saria

Norteko Ferrokarrilla

2015/12/11 OIER LAKUNTZA kimikari teorikoak jaso du Nafarroako Gobernuko Gazte Balioaren saria. Gurekin izan da Oier ...
Manchesterko Minbiziaren Ikerketarako Institutua

Norteko Ferrokarrilla

2015/12/11 MENTXU AIERTZA kimikariak Cancer Research UK erakundean hasi da lanean, Manchester hirian duen institutuan. Botika ...
Urrea, kuantika eta erlatibitatea

Norteko Ferrokarrilla

2015/11/16 TXONI MATXAINek metalei eta koloreei buruz hitz egin digu gaur. Kolorea metalaren elektroien banaketaren araberakoa ...
Sagardoa Bidegile

Norteko Ferrokarrilla

2015/09/25 Elhuyarko BEGO ZUBIAk "Sagardoa bidegile"" dokumentala egin du, sagardoari buruzko, eta Donostiako Zinemaldian estreinatu du. ...
Cesar eta Arte Ederren Museoa

Norteko Ferrokarrilla

2015/03/23 CESAR OCHOA gonbidatu dugu estudiora, margolari ezagunen lan egiteko moduari buruz hitz egitera. Arte Ederren ...
José Merino, pinturaren zaindaria (Gaztelaniaz)

Norteko Ferrokarrilla

2015/03/23 JOSE MERINO, Arte Ederren Museoko kontserbazio eta Zaharberritze saileko buruak pigmentuen historia eta zientziari buruz ...
Cesar eta bost margolari

Norteko Ferrokarrilla

2015/03/23 CESAR OCHOAk kontatu digu nola egiten zuten lan bost margolari ospetsuk. Zein zen haien testuingurua, ...
Jose Merino, pinturaren zaindaria

Norteko Ferrokarrilla

2015/03/23 JOSE MERINO, Arte Ederren Museoko kontserbazio eta Zaharberritze saileko buruak pigmentuen historia eta zientziari buruz ...
Kimika berria Titan ilargian

Norteko Ferrokarrilla

2014/12/08 Saturnoko Titan ilargia aldi berean antzekoa eta ezberdina da Lurrarekin. Antzekotasuna erakartzen gaitu. Baina ezberdintasuna ...
Elektroiari omenaldia

Norteko Ferrokarrilla

2014/11/24 Kuantikako atal bat dugula aprobetxatuta, omenaldi bat egin nahi dugu: elektroiari omenaldia, hain zuzen. Partikula ...
Dorothy Crowfoot

Norteko Ferrokarrilla

2014/10/27 1964an Kimikako Nobel saria Dorothy Crowfoot kimikariak jaso zuen. Aitzindaria izan zen X izpien difrakzioaren ...
Isobutironitrilo espazioan... eta zer?

Norteko Ferrokarrilla

2014/09/29 Txileko ALMA irrati-teleskopioak isobutironitrilo detektatu du Esne Bidearen Sagitarius B2 gunean. Espazioan topatzen duten lehen ...
Fernando Cossío

Norteko Ferrokarrilla

2014/06/30 Ikerbasqueko burua izan da gurekin, Fernando Cossío. Kimikaria da, eta solaskide aparta. Bere ibilbideaz hitz ...
Lurzalea: brontzea eta burdina

Norteko Ferrokarrilla

2014/06/10 Lurrak gizakiari eman dizkionen artean metalak dira baliabide garrantzitsuak. Baina salbuespen gutxi batzuekin kenduta, gizakiak ...
Leonardoren autoerretratua

Norteko Ferrokarrilla

2014/06/10 Leonardo da Vincik duela 500 urte marraztu zuen autorretratu bat klariona gorriz paperaren gainean, eta, ...
Karplus: Nobel saridun bat gertutik

Norteko Ferrokarrilla

2013/10/19 Martin Karplus-ek jasoko du 2013ko Nobel saria, kimika teorikoan egin dituen ekarpenengatik; batez ere, proteinen ...
Hitzak: Kapsaizina

Norteko Ferrokarrilla

2013/09/22 Kapsaizina piper minetan dagoen molekula bat da, hain zuzen, mingarritasuna ematen dioten moelkula da. Iñaki ...
Elhuyar anaiak espioi

Norteko Ferrokarrilla

2013/09/22 Espiotza-kasu bati buruz hitz egin dugu. XVIII. mendera joan gara. Elhuyar anaiak, wolframio elementua lehen ...
DIPC lotura kobalenteari so

Norteko Ferrokarrilla

2013/06/05 Fisikaren munduan sartu gara. Donostia International Physics Center zentroan lotura kimiko kobalenteak oso gertutik ikertu ...
Hitza: Iodoa

Norteko Ferrokarrilla

2013/06/05 "Iodo" da aste honetarako Iñaki Leturiak aukeratu duen hitza. Astero ez bada, askotan, Iñakik hitz ...
Blogari kuantikoak

Norteko Ferrokarrilla

2013/03/27 Duela hilabete gutxi bi kimikari kuantikok blog bana zabaldu zituzten kimika kuantikoa sarean dibulgatzeko. Haiek ...
Sakarinaren aurkikuntza

Norteko Ferrokarrilla

2013/03/06 Zorizko aurkikuntza bat izan zen sakarinarena. Constantine Fahlberg kimikaria bat-batean konturatu zen laborategian sortutako substantzia ...
Hitzak: Transfermium gerrak

Norteko Ferrokarrilla

2013/02/20 Taula periodikoaren azken elementuei izena jartzea gerra bat da. Iñaki Leturiak kontatu dizkigu gerra horren ...
Amaia Zurutuza

Norteko Ferrokarrilla

2013/01/31 Zientzia-gai bat aukeratu beharrean, pertsona bat aukeratu dugu hari buruz hitz egiteko: Amaia Zurutuza. Kimikaria ...
Hitzak: aspirina

Norteko Ferrokarrilla

2012/10/10 Aspirina sahatsen azalatik dator, eta izenak berak ere horixe adierazten du. Baina aspirinaren (eta azido ...
Hitzak: nylon

Norteko Ferrokarrilla

2012/10/03 Zergatik izena du nylon poliamiden familiako ehun sintetiko ospetsuak? Zer teoria daude izen horren jatorria ...
Merezimendu saria: Jose Mari Elortza

Norteko Ferrokarrilla

2012/05/09 Bizitza oso bat kimikako eta fisikako testuak euskaraz idazten. Jose Mari Elortza bergararra aitzindaria izan ...
CAF-Elhuyar: Kimika eta artea

Norteko Ferrokarrilla

2012/05/03 CAF-Elhuyar saria irabazi duen Jone Omarrekin hitz egin dugu. Patricia Navarro eta Alfredo Sarmientorekin batera ...
Clara Immerwarh

Quark

2012/03/26
Errepide bazterreko kutsadura

Norteko Ferrokarrilla

2012/02/29 Jose Antonio Carrero EHUko kimikariak errepide-bazterretako kutsadura aztertu du doktoretza tesian. Metalen presentzia aztertu ditu, ...
Garagardoaren aparraren kimika

Norteko Ferrokarrilla

2011/11/23 Aparra sortzea ez da zaila, baina apar horri iraunaraztea ez da erraza. Horretarako, ahalegin handiak ...
BOST zenbakia

Norteko Ferrokarrilla

2011/01/18 Zenbat karbono izan behar ditu hidrokarburo batek gas ez izateko? Bost zenbakiaren inguruan dago erantzuna.
Kimikaren irudia - Jesus Ugalde

Norteko Ferrokarrilla

2011/01/18 Kimikaren Nazioarteko Urte honetan aztertu nahi dugu zer irudi publikoa duen kimikak. Horretarako, kimikari bat ...
Gluzidoen efektu anomerikoa

Norteko Ferrokarrilla

2011/01/11 Nature aldizkariak argitaratu du gluzidoen efektu anomerikoari buruzko lan bat, eta bertan EHUko kimikari batek ...
Itziar Tueros - Labe garaien hondakinak CAF-Elhuyar sarietan

Norteko Ferrokarrilla

2010/03/23 CAF-Elhuyar sarien Tesien laburpenen ataleko irabazlea
Sukaldaritzako terminoen glosario berria

Norteko Ferrokarrilla

2009/11/24 EHUkoUnai Ugalde biokimikariak eta Mugart¡itz jatetxeko Dani Lasa eta Andoni Luis Aduriz sukaldariek sukaldaritzaren terminoei ...
2009ko Kimikako Nobel saria

Norteko Ferrokarrilla

2009/10/13 Erribosomaren egitura zehatza ikertu zutenei eman diete saria.
Mugaritz jatetxean zientzia - Dani Lasa

Norteko Ferrokarrilla

2008/10/28 Mugaritz jatetxearen sukaldera sartuko gara kuskuseatzera. Zientzialariaren mozorroa jantzi eta sukaldera goaz.
Koloreak zientzian: adierazleak

Norteko Ferrokarrilla

2008/06/18 'Divertimento Kromatiko' atalean, adierazle kimikoei buruz hitz egingo dugu.
Koloreak zientzian: siena

Norteko Ferrokarrilla

2008/06/11 Divertimento Kromatikoa atalean siena, okre eta arrea biltzen dituen koloree taldeari buruz hitz egingo dugu.
Koloreak zientzian: Sua

Norteko Ferrokarrilla

2008/04/30 Divertimento Kromatikoa atalean, suaren koloreari buruz hitz egingo dugu.
Koloreak zientzian: Kromoa

Norteko Ferrokarrilla

2008/04/16 'Divertimento kromatikoa' izeneko atalean, kromo elemntu kimikoari buruz hitz egingo dugu.
Koloreak zaharberritzen 2

Norteko Ferrokarrilla

2008/03/26 Gaur, aspaldiko koloreak zaharberrituko ditugu. Aspaldiko pigmentuei jatorrizko itxura emango diegu. Koadroen munduan sartuko gara, ...
Koloreak zaharberritzen 1

Norteko Ferrokarrilla

2008/03/26 Gaur, aspaldiko koloreak zaharberrituko ditugu. Aspaldiko pigmentuei jatorrizko itxura emango diegu. Koadroen munduan sartuko gara, ...
Koloreak zientzian: purpura

Norteko Ferrokarrilla

2008/03/26 'Divertimento kromatikoa' izeneko atalean, purpurari buruz hitz egingo dugu.
Protesietako zementuak

Norteko Ferrokarrilla

2008/02/13 Euskal ikerketaren txokoan, zementuaz hitz egingo dugu; baina ez eraikinak egiteko erabiltzen den horretaz, baizik ...
Kimikako Nobel saria

Norteko Ferrokarrilla

2007/11/21 Aurtengo Nobel sarien errepasoa bukatuko dugu, Kimikako Nobel sariari tarte bat eginda. Solidoen gainazaletan gertatzen ...
Papera luzarorako

Norteko Ferrokarrilla

2007/05/09 Basque Research webgunearen txokoan, balio historikoa edo artistikoa duten paperak kontserbatzeko Euskal Herriko Unibertsitateko ikerketa ...
CAF-Elhuyar sariak: festarik festa

Norteko Ferrokarrilla

2007/03/07 Martxoaren 2an CAF-Elhuyar sariak banatu ziren Elhuyar Fundazioaren egoitzan, eta gu, nola ez, han izan ...
Proteinak gertutik

Norteko Ferrokarrilla

2007/02/21 Zelula barruko molekulen artean, proteinak dira langileak. Proteina bakoitzak betebehar jakin bat du, eta hori ...
Farmakoen jaiotza eta Ikerchem

Norteko Ferrokarrilla

2007/02/14 Bata zuria jantziko dugu, eta kimikako laborategira sartuko gara. Etorkizuneko farmako asko jaiotzen diren laborategi ...
Sukaldaritzaren kimika

Norteko Ferrokarrilla

2007/01/10 Sukaldaritzaren munduan, sukaldariek ez ezik, fisikariek eta kimikariek ere badute zer irakatsi. Azken batean, egostea, ...

Bideoak

Audioak

Elhuyar aldizkaria

Agenda

Argazki-galeriak