Ingurumena
#62 UHIN ULTRAMOREAK: Datu-zentro erraldoiak
Adimen artifizialak datu-zentroak ugaritzea ekarri du. Datuak hodeian daudela esaten den arren, eta guk geuk ere horrela irudikatu, lurrean daude; makinaz eta kablez osatutako datu-zentro handietan. Munduan 10.000tik gora daude, eta sekulako abiadan ari dira ugaritzen. Adimen artifizial sortzailearen eztandak zerikusi zuzena du horretan, konputazio-ahalmen erraldoia behar baitu. Ondorioak ikusten ere hasi gara dagoeneko: akuifero batzuk agortu dira, zarata eta kutsadura handia sortzen dute, eta arrakala-soziala areagotzen. Bi aukera daude: etsipena eta fatalismoan murgildu, edo kritikoa izan. Adimen artifiziala benetan zertarako behar dugun planteatu, eta datu-base erraldoien alternatibak bilatu. “Uhin ultramoreak” erabilita bigarren aukerari heldu diogu atal honetan.
GUAU plataforman duzu entzungai Elhuyarrek EITB mediarentzat egindako podcast hau.
Euri-jasa bortitzek lurra lehortzen dute
Lurraren ur-erreserbetan euri-jasa bortitzek duten eragina kuantifikatu dute.
Azpiegitura bereziak, puntako zientzia egiteko
Puntako zientzia egiten duten bi laborategi bisitatu ditugu eta laster martxan jarriko den hirugarren baten tripak ere ezagutu ditugu; BRTA aliantzako Neikerren segurtasun biologiko goreneko laborategia, txip kuantikoak diseinatzeko CIC Nanoguneren dorre berria eta Tecnaliaren hidrogenoaren laborategia.
Asteko argazkia: zabortegi toxikoa
Birziklatzea
Gizakien presentziak eragin nabarmena du animalia basatien portaeran
Biodibertsitatea
Munduaren bizigarritasuna, arriskuan
Berdintasuna