Atomo bakar baten magnetismoa

Norteko Ferrokarrilla

2019/11/12 CFM zentroko fisikariek Science aldizkarian argitaratu dute artikulu bat: tunel efektuzko mikroskopio bat egokitu dute atomoaren ...
Nobel sariak 2019

Norteko Ferrokarrilla

2019/10/16 Aurtengo Nobel sarien irabazleak iragarri dituzte jadanik. Oxigenoaren kudeaketa zelularra izan da gaia medikuntzako sarian, ...
Erradiaktibitatearen kuantika

Norteko Ferrokarrilla

2019/09/24 Isotopo erradiaktiboek erradiazioa emititzen dute kuantikako efektu ezagun batek kontrolatuta: tunel efektuak. Txoni Matxain kimikariak ...
Lotura kuantikoak

Norteko Ferrokarrilla

2019/06/20 Atomoak, molekulak eta partikula txikiagoak elkarri lotuta daude eta ez dute lotura hori galtzen. Baina ...
Erlatibitatea eklipse batean

Norteko Ferrokarrilla

2019/06/09 Ehun urte bete dira erlatibitatearen teoriaren lehen froga lortu genuenetik. Arthur Eddington astrofisikaria Principe Uhartera ...
Maia Garcia fisikaria

Norteko Ferrokarrilla

2019/02/08 Otsailaren 11n ospatuko da emakume eta neska zientzialarien nazioarteko eguna. Guk Maia Garcia fisikariarekin hitz ...
CIC-nanoGUNE 10 urte

Norteko Ferrokarrilla

2019/02/08 Joan den astean, Donostiako CIC-nanoGUNE zentroak 10 urte bete zituen. Gu Txema Pitarke zuzendari nagusiarekin ...
Teknopolis eta akustika

Norteko Ferrokarrilla

2019/01/11 ETBko Teknopolis saioan mikroa itzaltzen ausartu dira horretarako egokia den areto batean. Hain zuzen ere, ...
Ioien bidez hegan

Quark

2019/01/02 MIT institutuan hean egiteko modu berri bat probatu dute: ioien bidezko hegaldia. Eskala txikian egin ...
Hegan egiteko modu berria

Norteko Ferrokarrilla

2018/12/21 Airearen ioiak elektrodoen bidez erakarriz egin dute makina hegalari bat, hegazkin bat. Lehen hegaldiak egin ...
Ångstrom

Norteko Ferrokarrilla

2018/11/24 Distantzia-unitate bat da ångstroma. Atomoen arteko distantzia adierazteko erabiltzen da. Izena Suediako astronomo eta fisikari ...
Kilogramo bat

Norteko Ferrokarrilla

2018/11/10 2019an sartuko indarrean kilogramoaren definizio teoriko bat. Horrekin, fisikaren oinarrizko zazpi unitateen definizio teorikoak emanda ...
Fluoreszentzia egunerokoan

Norteko Ferrokarrilla

2018/11/10 Oskar Gonzalez gure kolorezaleak fluoreszentziako kontuak ekarri dizkigu irratira. Eguneroko bizimoduaren material asko dira fluoreszenteak; ...
Orbitatik orbitalera

Norteko Ferrokarrilla

2018/10/13 Txoni Matxainen estreinua dugu aurtengo denboraldian, kuantikaren atalarekin. Orbita kontzeptutik abiatu, eta orbital kontzeptura egin ...
Beroa eta sentsazio termikoa

Norteko Ferrokarrilla

2018/10/06 Donostiako Eureka museoko Larraitz Etxeberria beroari buruz hitz egin digu, urtaroen azalpenetik hasita eta sentsazio ...
Fisikako Nobel saria 2018

Norteko Ferrokarrilla

2018/10/06 Zientzia fikzioa dirudi: argiarekin objektuak hartu eta mugitu daitezke. Argia laser bat da, behar bezala ...
GrapheneWeek

Norteko Ferrokarrilla

2018/09/18 Grafenoari buruzko kongresu batean izan gara, GrapheneWeek-en, Amaia Zurutuza Garphenea institutuko zuzendari zientifikoarekin, Galdera da: ...
Olatuak: surf eta energia

Norteko Ferrokarrilla

2018/06/25 Surflariek bilatzen dituzten olatu handienak oso energetikoak dira. Nazaré herrian, adibidez, 30 metro altu diren ...
Vacuum

Norteko Ferrokarrilla

2018/06/21 Vacuum bideoak irabazi du OnZientzia lehiaketa. Patxi Razkin, iazko edizioaren irabazleak berak irabazi du aurten. ...
Kromatografia, koloreetatik kimikara

Norteko Ferrokarrilla

2018/05/15 Koloreen ataletik abiatuta, kromatografiara egin dugu salto, nahastutako substantziak banatzeko teknika bat. Oskar Gonzalezek azalduko ...
Nd, Pr eta iman indartsuak etxean

Norteko Ferrokarrilla

2018/05/01 Kuantikaren bitartez, taula peruiodikoaren sotoetan sailkatuta dauden bi elementu ezagutu ditugu, Txoni Mtxainekin batera: neodimioa ...
Denborarik gabeko fisika

Norteko Ferrokarrilla

2018/04/23 Carlo Rovelli fisikari teorikoak denborari buruzko liburu idatzi du, The Order of Time, eta haren ...
Stephen Hawking hil da

Quark

2018/03/28 Stephen Hawking ikono bat zen; zientziaren ikonoa. Baina zein da haren ekarpen zientifikoa? Fisikarien hizkeretan ...
Agur, Stephen Hawking

Norteko Ferrokarrilla

2018/03/20 Stephen Hawking hil da. Zientziaren ikono bat da, baina zer egin zuen? Zergatik zen hain ...
Taula periodikoaren mugak

Norteko Ferrokarrilla

2018/03/20 Kuantikari buruzko atalean, Txoni Matxainek taula periodikoaren mugetatik eraman gaitu. Helioari buruz hitz egin dugu. ...
Antimateria furgoneta batean

Quark

2018/03/15 CERN laborategian nukleo erradiaktiboak ikertu nahi dituzte antiprotoiak bonbardatuta. Baina esperimentuaren lekua eta antiprotoiak sortzekoa ...
Grafeno eta argi-kontuak

Norteko Ferrokarrilla

2018/03/11 Saio fisikoa, gaurkoa. CICnanoGUNE eta DIPC, beste ikertzaile-talde batzuekin batera bi artikulu aipagarri argitaratu dituzte. ...
Antimateria furgoneta batean

Norteko Ferrokarrilla

2018/03/08 CERN laborategian nukleo erradiaktiboak ikertu nahi dituzte antiprotoiak bonbardatuta. Baina esperimentuaren lekua eta antiprotoiak sortzekoa ...
Grafenoa eta argia

Norteko Ferrokarrilla

2018/02/26 Donostiako fisikariek, DIPC, CFM eta CICnanoGUNE zentroetakoek, hainbat artikulu argitaratu diztue fisikako puntako ikerketarekin. Batean, ...
Txanponak urtu? Benetan?

Norteko Ferrokarrilla

2018/02/19 Txanpon baten materialak ordezkatzen duen dirua baino gehiago balio badu, logikoa da txanpona urtze eta ...
Lur laua

Norteko Ferrokarrilla

2018/01/03 Zer forma du Lur planetak? Lurra laua dela onartu dugu hasieran, eta aztertu egin dugu ...
Kantari lirikoaren zientzia

Norteko Ferrokarrilla

2017/12/27 Leire Gomez kantari lirikoa da. Operako abesbatza batean abesten du. Eta, gainera, kantagintzaren fisika eta ...
Hatzak zabalduta igerian

Norteko Ferrokarrilla

2017/11/27 Duela urtebeteko ikerketa baten arabera, igeri egitean hatzak zabalduz gero, azkarrago egiten da igeri eskua ...
Boltzmanen epitafioa

Norteko Ferrokarrilla

2017/11/20 Ludwig Boltzman fisikariak bere buruaz beste egin zuen. Beste zientzialariek ez zituzten onartu Boltzmanen teoriak, ...
Entropiaren lurraldean

Norteko Ferrokarrilla

2017/11/20 TXONI MATXAINek entropiaren lurraldean sartu da. Entropia asmatu zuten XIX. mendeko fisikariek atomoaren existentzia ez ...
Piramidea eta muoiak

Norteko Ferrokarrilla

2017/11/13 Muoien detektagailuak erabilita, fisikariek ganbera ezezagun bat topatu dute Gizako piramide handienean, Keops-en piramidean. Berez, ...
Soinu-eztanda supersonikoa

Norteko Ferrokarrilla

2017/11/05 Hegazkin supersonikoen soinuaren uhinak aztertu ditu EHUko Alejandro Pozo matematikariak. Etengabeko soinu-eztanda bat da, oso ...
e=mc2

Norteko Ferrokarrilla

2017/10/23 Beharbada, zientziaren formula matematikorik ezagunena da. Albert Einsteinek proposatu zuen 1905ean, lau artikulu harrigarri argitaratu ...
Uhin grabitazionalak berriz ere

Norteko Ferrokarrilla

2017/10/23 Bosgarren aldiz historian detektatu dituzte uhin grabitazionalak. Baina hau da lehen aldia erradiazioarekin batera detektatu ...
2017ko Nobel sariak

Norteko Ferrokarrilla

2017/10/09 Urtero bezala, urriaren hasieran Nobel saridunak iragarri dituzte, eta guk, urtero bezala zuentziako sarien laburpena ...
Efektu fotoelektrikoaren lehen attosegundoak

Norteko Ferrokarrilla

2017/10/02 CFMko, DIPCko eta EHUko fisikariak, Alemaniako lankide batzuekin batera, efektu fotoelektrikoa ikertu dute attosegundoen eskalan. ...
Kuantikaren mugak

Norteko Ferrokarrilla

2017/10/02 Atomoak, molekulak eta partikula txikiak ikertzeko, fisika kuantika da beharrezkoa. Planetak, zuhaitzak edo pertsonak ikertzeko, ...
Eguzki-panelak hobetzeko fisika

Norteko Ferrokarrilla

2017/10/02 CICnanoGUNE zentroko Luis Huesok eta lankideek eguzki-panelen materialetan lan egin dute. Panelaren eraginkortasuna % 14 ...
Nature aldizkariaren azala eta material topologikoak

Norteko Ferrokarrilla

2017/09/11 Denboraldia estreinatu dugu LUIS ELCORO EHUko fisikariarekin. Udan, berak, lankideek eta atzerriko kolaboratzaile askok Nature ...
Formula zientifikoak, zientzialarien hizkuntza

Norteko Ferrokarrilla

2017/09/11 Atal berria dugu: formula zientifikoei buruko atala, edozein ikerketak atzean duen lanaren oinarria. Batzuk ospetsuak ...
Korapilatzearen errekorra

Norteko Ferrokarrilla

2017/07/03 Sateliteak erabilita, fisikari txinatar batzuek 1.000 kilometroko mugarria gainditu dute kuantikoki korapilatutako bi fotoiekin. Txoni ...
Faraday gazteak

Norteko Ferrokarrilla

2017/06/26 ON zientzia lehiaketan aipamen berezia izan dute "Faraday gazteak" taldeak egindako bideo bat. Zazpi eta ...
Keats eta Feynman

Norteko Ferrokarrilla

2017/06/26 John Keats XIX. mendeko poeta bat zen. Richard Feynman XX. mendeko zientzialaria. Bakoitzak eman zuen ...
Erlatibitatea orokorra eta Stein 2015 B izarra

Norteko Ferrokarrilla

2017/06/12 Hubble teleskopioaren irudiek erakutsi dute argiaren norabidearen okertzea izar urrun  baten masaren eraginez: Stein 2015 ...
Biomimetika kuantikoa

Norteko Ferrokarrilla

2017/05/16 EHUko Unai Alvarez fisikariak biomimetika kuantikoari buruzko tesia egin du. Biziaren hainbat ezaugarri, hautespen naturala, ...
CFM zentroan, atomoen artean

Norteko Ferrokarrilla

2017/05/07 Idoia Mujika dibulgatzaileak CFMzentroaren ateak ireki dizkigu, Materialen Fisika Zentroa. Donostian elkarren ondoan dauden hiru ...
Hutsa

Norteko Ferrokarrilla

2017/05/02 Ezaugarri fisiko bat da hutsa. Materiarik ez egotea baino gehiago da, izan ere, izarrarteko espazioan ...
Nanokomik 2017

Norteko Ferrokarrilla

2017/04/23 Nanobotereak dituzten heroien komikiak egitea proposatzen dute DIPC eta CICnanoGUNE erakundeek. Horretarako antolatzen dute Nanokomik ...
Masa negatiboa

Norteko Ferrokarrilla

2017/04/23 Washington Estatu Unibertsitateko fisikari batzuek masa negatiboa duen materia bat egin dute. Bose-Einstein kondentsatu bat ...
Txantxangorriaren fisika kuantikoa

Norteko Ferrokarrilla

2017/03/06 Txantxangorri europarrak fenomeno kuantiko bat erabiltzen du begiko erretinan: korapilatze kuantikoa. Txoni Matxainek kontatu digu ...
Haizeari segika

Norteko Ferrokarrilla

2017/02/20 Portugalgo ekialdean proiektu erraldoi batr jarri dute martxan haizearen dinamika oso modu zehatzean ikertzeko. Ikerketa ...
Musika zientziarako

Norteko Ferrokarrilla

2017/02/20 Mentxu Aiertza izan da gurekin eta musika ekarri digu... Baita zientzia ere. Hain zuzen ere, ...
Argazki ospetsu bat zientziaren historian

Norteko Ferrokarrilla

2017/01/23 Brusela, 1927. Fisikako Solvay kongresua bukatu da, eta talde-argazkia atera dute. Einstein, Planck, Bohr eta ...
Hidrogenoa eta antihidrogenoa

Norteko Ferrokarrilla

2016/12/26 Antiprotoi bat eta positroi bat inguruan biraka. Hori da antiatomo sinpleena, antihidrogenoa. Orain, CERNeko aditu ...
Nanokomiki bat eskuetan

Norteko Ferrokarrilla

2016/12/07 DIPC eta CICnanoGUNE erakundeek "Dayanne eta Murillo. Nanozientziaren indarra" komikia aurkeztu dute. Nanobotereak dituzten heroiak ...
Kuantika luminiszentea

Norteko Ferrokarrilla

2016/11/20 Fluoreszentzia, fosforeszentzia, bioluminiszentzia... Kuantikaren bitartez argia sortzeko dauden modu asko dira. Horiei buruz hitz egin ...
Femtosegundo bat Jon Arregirekin

Norteko Ferrokarrilla

2016/11/20 Gaur Kalifornian izan gara, San Diegon, Jon Ander Arregi fisikariaren eskutik. Han dago ikerketa-egonaldi batean ...
Einstein vs. kuantika

Norteko Ferrokarrilla

2016/09/27 Albert Einsteinek Nobel saria jaso zuen 1921an efektu fotoelektrikoa azaltzeagatik. Kuantikaren lehenengoetako lan bat izan ...
Sistema metrikoa erradiaktibitatea neurtzeko Estatu Batuetan

Norteko Ferrokarrilla

2016/09/18 Irailaren 29an biltzar bat egingo dute Estatu Batuetan erabakitzeko sistema metrikoaren unitateak erabiliko ote diztuzten ...
Ordenagailu kuantikoa martxan

Norteko Ferrokarrilla

2016/06/28 Insbruckeko Unibertsitatean fisika teorikoko kalkulu bat egin dute ordenagailu kuantiko batekin. Energiatik abiatuta elektroi bate ...
Uhin grabitazionalak berriz ere

Norteko Ferrokarrilla

2016/06/20 Berriz ere detektatu dituzte uhin grabitazioanalak LIGO labortegikoek Virgo laborategikoekin batera. Oraingoan ere, bi zulo ...
Zalantzak, mugikorrak minbiziarekin lotzen dituen ikerketaren harira

Quark

2016/06/02 Zalantza ugari sortu ditu mugikorren erradiazioak arratoi eta saguetan minbizia eragin dezakeela ondorioztatu dituen ikerketak. ...
Exoplaneten ondare kuantikoa

Norteko Ferrokarrilla

2016/05/30 Eguzki-sistematik kanpoko planetak aztertzeko, haien izarraren argia aztertzen dute astronomoek. Argi horrek, adibidez, exoplaneten atmosferaren ...
Skyrmion, disko gogorretan

Norteko Ferrokarrilla

2016/04/25 Fisikariak aspalditik ari dira ikertzen elektronikaren ordez edo osagarri moduan espintronika erabiltzeko. Skyrmion esparru horretako ...
Kameleoi-mingainaren matematika

Norteko Ferrokarrilla

2016/04/25 Matematikari batzuek eredu matematiko bat sortu dute kameleoien mingaina matematikoki deskribatzeko. Egitura konplexua da: material ...
Bideojokoen bidezko ikerketa

Quark

2016/04/21 Quark saiorako albistea. Danimarkako ikertzaile batzuek bideojoko-itxura eman diote mekanika kuantikoko problema bati, eta 300 ...
Presiopeko supereroankortasuna Nature aldizkarian

Norteko Ferrokarrilla

2016/04/18 Azkenaldian, supereroankortasunak bide berriak topatu ditu: zenbait material, presiopean jarrita izaera metaliko supereroale hartzen dute. ...
Bideojokoak kuantikan

Norteko Ferrokarrilla

2016/04/18 Danimarkako ikertzaile batzuek bideojoko-itxura eman diote mekanika kuantikoko problema bati, eta 300 jokalariei eskatu diete ...
Linus Pauling, bi Nobel sari eta mila istorio

Norteko Ferrokarrilla

2016/04/04 TXONI MATXAIN etorri zaigu gaur irratira Linus Pauling-i buruz hitz egitera. Nobel sari bat baino ...
Argi-itzalak, Fukushimaren hondamendi nuklearraren 5. urteurrenean

Teknopolis

2016/03/09 Bost urte igaro dira Fukushimako Daichii zentral nuklearrean hondamendia gertatu zela. Geroztik, ikerketa asko egin ...
Kuantikaren muga

Norteko Ferrokarrilla

2016/02/29 Mekanika kuantikoak partikula txikietan du eragina. Baina gure mundu erreal handian beste fisika mota bat ...
Erlatibitatea eta amonak

Norteko Ferrokarrilla

2016/02/22 Askotan eskatzen zaigu zientzialari zein dibulgatzaileak gai zailak azaltzeko "nire amonak ulertzeko moduan". Amona ikasketarik ...
Richard Feynman, fisika eta gehiago

Norteko Ferrokarrilla

2016/02/22 TXONI MATXAIN kimikariak RICHARD FEYNMAN-en figura ekarri digu. Einstein eta Bohr  berak eskandalizatu zituen haren ...
Grabitazio-uhinak, Unibertoaren sorrerara hubiltzeko tresna

2016/02/15 Otsailaren 11n grabitazio-uhinak detektatu zituztela jakinarazi zuten. Horren garrantziaz eta esanahiaz aritu da Elhuyarreko Ana ...
Uhin grabitazionalak iritsi dira Norteko Ferrokarrillera

Norteko Ferrokarrilla

2016/02/15 JON URRESTILLA EHUko kosmologoa gurekin izan da bi zulo beltzen arteko talkak sortutako uhin grabitazionalak ...
Jon Ander Arregi eta nanomundua

Norteko Ferrokarrilla

2016/02/08 JON ANDER ARREGI fisikariak CIC-nanoGUNE zentroan egiten du ikerketa. Gainera, nanoKOMIK proiektuaren koordinatzaile zientifikoa da. ...
Aardman eta Hawking-en zulo beltzak

Norteko Ferrokarrilla

2016/02/01 Aardman animazio-estudioak, Wallace-eta-Gromit eta Shawn arditxoaren egileak, Stephen Hawking fisikariaren hitz batzuen gaineko animazio bat ...
Grabitazio-uhinen zurrumurrua

Quark

2016/01/28 LIGO interferometroan grabitazio-uhinak detektatu dituztelako zurrumurrua dabil. Duela 100 urteko iragarpen bat da, Einsteinek egina, ...
Uhin grabitazionalen zurrumurrua

Norteko Ferrokarrilla

2016/01/18 Fisikako albisteen artean zurrumurru bat argitaratu da: LIGO erakundeak uhin grabitazionalak detektatu dute. Egia baldin ...
Erresonantziaren atzean, kuantika

Norteko Ferrokarrilla

2016/01/11 Medikuntzan asko erabiltzen da erresonantzia. Eta ez bakarrik medikuntzan. Kimikan eta neurozientzietan ere bai. Teknologiaren ...
Fisikaren itxaropen handiak Teknopolisen

Norteko Ferrokarrilla

2015/12/11 Hiru ikertzaile gazte izan dira protagonista Teknopolis saioan, hirurak fisikak dituen itxaropen handiekin lan egiten ...
Erlatibitate orokorra, 100 urte

Norteko Ferrokarrilla

2015/11/30 Aste honetan, ehun urte bete dira erlatibitate orokorraren teoriaren lehen artikulua argitaratu zuenetik. Albert Einsteinek ...
Urrea, kuantika eta erlatibitatea

Norteko Ferrokarrilla

2015/11/16 TXONI MATXAINek metalei eta koloreei buruz hitz egin digu gaur. Kolorea metalaren elektroien banaketaren araberakoa ...
Nanokomikiak

Norteko Ferrokarrilla

2015/11/02 Zientziaren Astean, CIC-nanoGUNE eta DIPC zentroek komikiak egiteko ekitaldi bat antolatu dute. JOSE CARLOS TORRE ...
Teknopolisen zarata

Norteko Ferrokarrilla

2015/10/27 Hirietako zarata, gehienbat trafikoak eragiten du. Hala ere, beste soinu-iturri asko daude, inguruko industria adibidez. ...
Homo sapiensa eta kilogramoa

Norteko Ferrokarrilla

2015/10/18 Aste honetako bi albiste ekarri ditugu. Bata, Txinan aurkitu dituzten Homo sapiens-en hortz batzuen ikerketa, ...
Klorofila kuantikoa

Norteko Ferrokarrilla

2015/09/28 Gauza guztietan dago kuantika. Hori da, behintzat, Txoni Matxain kimikariaren filosofia. Gaur, horren froga bat ...
Estitxu Villamor eta zientzia-ikerketaren beste aldea

Norteko Ferrokarrilla

2015/06/28 Espintronika da ESTITXU VILLAMOR fisikariaren ikergaia, elektronikaren hurrengo urratsa. Tesia egin du gai horretan. Baina ...
Eskerrik asko kuantikoa

Norteko Ferrokarrilla

2015/06/24 Kuantikari buruzko atalari agur esan diogu. TXONI MATXAINek kolaborazio ederra egin du denboraldian zehar mekanika ...
Tunel-efektua irratitik zure etxera

Norteko Ferrokarrilla

2015/05/25 TXONI MATXAIN, gure kimikari kuantikoak tunel efektuari hitz egin digu, fenomeno kuantikoetan ikusgarrienetako bat. Zergatik ...
Ion Errea eta supereroaleen ametsa

Norteko Ferrokarrilla

2015/04/20 Albiste handi bat izan zen abenduan: tenperatura oso altuko supereroale bat aurkitu zuten fisikariek, azido ...
Partikulak eta uhinak, biak erantzun

Norteko Ferrokarrilla

2015/04/09 Zer gara? Partikulak edo uhinak? A ze galdera! Gaur, TXONI MATXAINek azalduko digu zein den ...
LHC berriz martxan

Norteko Ferrokarrilla

2015/03/15 CERN laborategiko LHC azeleragailua bi urtez egon da gelsirik, eta, orain, martxoan, berriz ere martxan ...
Heisenberg, fisika kuantikoari gatza eman zion gizona

Norteko Ferrokarrilla

2015/02/16 WERNER HEISENBERG gogoratu dugu gaur, fisika kuantikoari gatza eman zion gizona, eta nazien bonba atomikoa ...
Charles Towsen hil da

Norteko Ferrokarrilla

2015/02/02 1964ko fisikako Nobel saridun bat, Charles Townes, hil egin da. Laserra garatzeko ikerketa nagusietako bat ...
Zelulen dinamika simulazio batean

Norteko Ferrokarrilla

2015/01/26 Oxford Unibertsitateko fisikari batzuek zelulen hazkuntzaren dinamika aztertu dute haien baliabideak erabilita: simulazio teoriko baten ...
Lisa Randall kosmologoa

Norteko Ferrokarrilla

2015/01/19 LISA RANDALL kosmologo estatubatuarrarekin egoteko aukera izan dugu. Erreferentzia da kosmologiaren arloan, eta gainera dibulgazioa ...
Schrödinger eta katu bat kaxa batean

Norteko Ferrokarrilla

2015/01/12 Schrodingerren katua bizirik dago eta, aldi berean, hilda, kaxa baten barruan. Mekanika kuantikoaren historian dagoen ...
Elena Cattaneo eta Albert Fert gure mikroan

Norteko Ferrokarrilla

2015/01/05 DIPC zentroak antolatuta, zientzialarien eta ikasleen arteko topaketa batean izan ginen. Zientzialariak Albert Fert Nobel ...
Bidaia magnetikoa iparraldera

Norteko Ferrokarrilla

2014/12/15 Bidaia bat egin behar dugu iparraldera. Norabide horretan, magnetismoa izaten da laguna, iparrorratza. Baina nola ...
CERNeko lehen azeleragailua, Teknopolisen

Norteko Ferrokarrilla

2014/11/24 CERN laborategiak 60 urte egin ditu, eta Teknopolis saioan eraiki zuten lehen azeleragailuaren irudiak erakusten ...
Elektroiari omenaldia

Norteko Ferrokarrilla

2014/11/24 Kuantikako atal bat dugula aprobetxatuta, omenaldi bat egin nahi dugu: elektroiari omenaldia, hain zuzen. Partikula ...
Dinosauroen sekretuak arrautzak ez puskatzeko

Norteko Ferrokarrilla

2014/11/10 Paleontologoek 3.000 kiloko dinosaro batzuen kabi fosilduak aurkitu dituzte. Zirkunferentzia batean antolatutako arrautz fosilak dira. ...
Kuantika zertarako?

Norteko Ferrokarrilla

2014/10/12 Ausartu gara. TXONI MATXAIN kimikari teorikoa hasi da gurekin atal berri batekin: kuantikari buruzkoa. Gaur ...
Egutegia 1693an

Norteko Ferrokarrilla

2014/10/06 1582an, egutegi gregorianoa jaio zen, aurrez erabiltzen zen egutegi juliotarraren akatsak zuzentzeko. Baina herrialde guztiek ...
Newton paranoikoa

Norteko Ferrokarrilla

2014/09/22 Sir Isaac Newtonek 51 urte zituen 1693an. Ordurako bazen historiako zientzialaririk handiena. Eta ordurako beste ...
Eltxoak 62.000 aldiz

Norteko Ferrokarrilla

2014/09/22 Eltxo batek 62.000 aldiz astintzen ditu hegoak minutuko. Hala esaten dute, eta datua harrigarria da. ...
Higgs bosoiaren existentzia berretsita

Norteko Ferrokarrilla

2014/06/30 Duela bi urte iragarri zuten Higgs bosoia existitzen dela. Baina esperimentuak etengabe ari dira berresten ...
Lurzalea: brontzea eta burdina

Norteko Ferrokarrilla

2014/06/10 Lurrak gizakiari eman dizkionen artean metalak dira baliabide garrantzitsuak. Baina salbuespen gutxi batzuekin kenduta, gizakiak ...
Fisioa, Meitner eta Hahn

Norteko Ferrokarrilla

2014/05/27 Fisio nuklearraren aurkikuntzaren istorioa kontatu digu EGOITZ ETXEBESTEk. 1944an, Otto Hahn fisikariak Nobel saria eskuratu ...
Smartphonea mikroskopio

Norteko Ferrokarrilla

2014/05/19 Silikona garden batez egindako leiar bat gehituta, mikroskopio bihur daiteke smartphonea. Oso merke egin daiteke, ...
Teleportazioaren jokoa

Norteko Ferrokarrilla

2014/04/15 Gorka Azkune informatikariak CAF-Elhuyar saria irabazi du dibulgazio-artikulu orokorren atalean. "Fikzioa errealitate bihurtzen denean" artikulua ...
Gamma izpien fotoi bakar bat

Norteko Ferrokarrilla

2014/03/31 Argi-pultsu txikienak igortzeko gai gara. Fotoi bakarra. Izan daitekeen argi-izpi txikiena, hain zuzen. Eta ez ...
Xaboi-burbuilak eta Anton Aubanell

Norteko Ferrokarrilla

2014/02/10 ANTON AUBANELL matematikariak geometriaz hitz egiten du hitzaldietan xaboi-burbuilak erabilita. Duela astebete, Beasainen eman du ...
Marmoka, robot hegalaria

Norteko Ferrokarrilla

2014/01/20 Hegan egiten duen marmoka-itxurako robot bat egin dute New Yorkeko Unibertsitateko ingeniari batzuek. Oso egonkorra ...
Zeru urdina?

Norteko Ferrokarrilla

2014/01/04 Zeruaren kolorea urdina da. Baina ez beti. Zeruak kolore gorrizka du ilunabarrean eta egunsentian, hodeiek ...
Majorana fisikaria

Norteko Ferrokarrilla

2013/12/22 1938an, Ettore Majorana fisikari handia desagertu egin zen. Nahita, gainera. Desagertzea erabaki zuen, eta hala ...
Mlodinow-ren minbizia

Norteko Ferrokarrilla

2013/11/03 Leonard Mlodinow fisikariak, "El Arcoiris de Feyman" liburuaren idazleak, harreman oso berezia zuen Richard Feynmanekin. ...
Quantum13 kongresuari usaina hartzen

Norteko Ferrokarrilla

2013/10/06 Donostiako Victoria Eugenia antzokira joan gara Quantum13 kongresua martxan dagoen bitartean, Javi Aizpurua fisikariarekin hitz ...
DIPC lotura kobalenteari so

Norteko Ferrokarrilla

2013/06/05 Fisikaren munduan sartu gara. Donostia International Physics Center zentroan lotura kimiko kobalenteak oso gertutik ikertu ...
Gorka Zabaleta eta CERN

Norteko Ferrokarrilla

2013/05/15 Gorka Zabaleta aurtengo CAF-Elhuyar sarietako irabazlea da kazetaritza zientifikoaren kategorian. CERN laborategian lana egiten zuen ...
Blogari kuantikoak

Norteko Ferrokarrilla

2013/03/27 Duela hilabete gutxi bi kimikari kuantikok blog bana zabaldu zituzten kimika kuantikoa sarean dibulgatzeko. Haiek ...
Txipak hozten

Norteko Ferrokarrilla

2013/02/27 Ordenagailuetako txipak berotzea ez da ona. Batetik, zirkuituak hondatu daitezke, eta, bestetik, askoz hobeto funtzionatzen ...
Hitzak: Transfermium gerrak

Norteko Ferrokarrilla

2013/02/20 Taula periodikoaren azken elementuei izena jartzea gerra bat da. Iñaki Leturiak kontatu dizkigu gerra horren ...
Richard Feynman halakoa zen

Norteko Ferrokarrilla

2013/02/13 Duela 25 urte hil zen Richard Feynman, fisikari garrantzitsuenetako bat. 1965. urtean Fisikako Nobel saria ...
Amaia Zurutuza

Norteko Ferrokarrilla

2013/01/31 Zientzia-gai bat aukeratu beharrean, pertsona bat aukeratu dugu hari buruz hitz egiteko: Amaia Zurutuza. Kimikaria ...
Tunel-efektuan zehar

Norteko Ferrokarrilla

2012/11/14 Javi Aizpuruak eta haren lankideek Nature aldizkarian argitaratu dute artikulu bat. Tunel-efektua aztertu dute oso ...
Higgs bosoia, udako albiste nagusia

Norteko Ferrokarrilla

2012/09/12 Udan izan den zientzia-albiste garrantzitsuena Higgs bosoiaren aurkikuntzaren aurkezpena izan da. Uztailaren 4an izan zen, ...
Fusioaren zain

Norteko Ferrokarrilla

2012/04/18 Energia garbia, ugaria eta segurua emango digun iturri bat izateko itxaropena fusioan dugu. Hori bai; ...
Espintronikarako materialak

Norteko Ferrokarrilla

2012/03/14 Fisikariek gaur egun asko hitz egiten dute espintronikaz; elektronikaren ideia bera da, baina elektroiaren karga ...
Monopoloa

Quark

2012/03/12
Soka Iberikoak 2012

Norteko Ferrokarrilla

2012/02/08 Fisikako soken teoriari buruzko Soka Iberikoak 2012 kongresua egin dute Bilbon. Teoria horrek aldeko eta ...
Atomoen lasterketa bat

Norteko Ferrokarrilla

2012/01/25 Materialen Fisika Zentroaren ikertzaileek hidrogeno-atomoekin egindako esperimentu bitxi batean hartu dute parte. Tunel efektuzko mikroskopioarekin ...
Higgs bosoiaren zantzuak

Norteko Ferrokarrilla

2011/12/21 Joan den astea iragarri dute fiskariek aspalditik espero zuten zerbait: Higgs bosoia detektatu dutela uste ...
Garagardoaren aparraren kimika

Norteko Ferrokarrilla

2011/11/23 Aparra sortzea ez da zaila, baina apar horri iraunaraztea ez da erraza. Horretarako, ahalegin handiak ...
Juan Ignacio Cirac

Norteko Ferrokarrilla

2011/06/28 Fisika Kuantikoaren gaur egungo izen handienetako batekin izan gara ordenagailu eta kriptografia kuantikoei buruz hitz ...
Rolf Heuer

Norteko Ferrokarrilla

2011/02/15 CERN partikulen fisikako laborategirik handienaren zuzendariarekin izan gara Donostian. Haren hitzak izango ditugu gaur.
Onintze Salazar

Norteko Ferrokarrilla

2010/11/30 Gaur pertsona bat datorkigu. Izen ezagun bat: ONINTZE SALAZAR. ETBn eguraldiaren berri ematen du eta ...
HIRU zenbakia

Norteko Ferrokarrilla

2010/10/19 Hiru esperimentu elektroia aurkitzeko.
1 zenbakia

Norteko Ferrokarrilla

2010/09/14 Uraren dentsitatea da.
Kutxa ikasgaiak eta Javi Aizpurua

Norteko Ferrokarrilla

2010/06/01 DIPC zentroaren 10. urteurrenean, "Kutxa Ikasgaiak" izeneko hitzaldi-ziklo bat antolatu dute. Aste honetan Javi Aizpurua ...
LHC azeleragailuaren lana

Norteko Ferrokarrilla

2010/04/13 LHC azeleragailuak objektuak puskatzeko makina bat da.
Fisika eta Metafisika - Javier Navarro Los Arcos

Norteko Ferrokarrilla

2010/03/23 Javier Navarro Los Arcos 2007ko CAF-Elhuyar sarietako irabazletako batek idatzitako liburua aurkeztu dute.
Terahertzaren maiztasuneko irudiak

Norteko Ferrokarrilla

2010/02/16 NUP unibertsitateko bi proiektu terahertzeko maiztasuneko uhinen irudiak hartzen dituzten kamerak garatzeko.
Kaxalotearen aurkako lasterketa

Norteko Ferrokarrilla

2010/02/09 Itsasoan bertikalki behera urperatuko gara, zenbakitan!
Apnea - Asier Eraso eta Gorka Llona

Norteko Ferrokarrilla

2010/02/09 Urpean aranasari eusteko kirolaz hitz egingo dugu.
Harri bat uretara

Norteko Ferrokarrilla

2010/02/02 Harri bat uretan sartzen denean, gertaera supersoniko bat izaten da.
Sukaldaritzako terminoen glosario berria

Norteko Ferrokarrilla

2009/11/24 EHUkoUnai Ugalde biokimikariak eta Mugart¡itz jatetxeko Dani Lasa eta Andoni Luis Aduriz sukaldariek sukaldaritzaren terminoei ...
Atomoz atomo, zenbakitan

Norteko Ferrokarrilla

2009/10/06 Transistore asko ile baten diametroko tamaina duen txip batentzat.
Kongresuaren balorazioa - Unai Ugalde

Norteko Ferrokarrilla

2009/10/06 ATOM BY ATOM kongresua bukatuta, atzera begiratzeko une aproposa da.
Denbora-tarte txiki-txikiak

Norteko Ferrokarrilla

2009/04/14 Segundo bat baino gutxiagoko eremuan unibertso oso bat dago.
Tenperatura absolutua, zenbakitan

Norteko Ferrokarrilla

2009/01/20 Zein tenperaturaraino hoztu daiteke material bat?
Erloju atomikoak

Norteko Ferrokarrilla

2008/12/09 Teknopolis saioan emititutako erreportaje bat entzungo dugu, erloju atomikoak zer diren jakiteko. Eta ALAITZ OTXOA ...
Soinuaren abiadura, zenbakitan

Norteko Ferrokarrilla

2008/10/28 Soinua zer da, azkarra edo mantsoa?
Mugaritz jatetxean zientzia - Dani Lasa

Norteko Ferrokarrilla

2008/10/28 Mugaritz jatetxearen sukaldera sartuko gara kuskuseatzera. Zientzialariaren mozorroa jantzi eta sukaldera goaz.
Magnetisnoa eta urrea - Jose Javier Saiz Garitaonandia

Norteko Ferrokarrilla

2008/10/07 konturatu zara urrea eta zilarra eta kobrea ez dituztela imanek erakartzen? Hala ere, EHUko fisikari ...
Orduekin jolasean

Norteko Ferrokarrilla

2008/09/30 Aurrera eta atzera gizakiak antolatutako orduen sisteman.
Zenbakitan: protoiak

Norteko Ferrokarrilla

2008/09/16 Oso txikiak dira protoiak. Oso-oso txikiak. Horregatik, milioi bat protoi ez da ezer. Ikus dezagun ...
LHC - Iñigo Egusquiza

Norteko Ferrokarrilla

2008/09/01 CERNeko azeleragailu berriaz hitz egingo digu Iñigo Egusquiza fisikariak.
Koloreen fisika

Norteko Ferrokarrilla

2008/06/18 Koloreei buruz hitz egingo dugu, baina fisikaren ikuspuntutik. Gorria, urdina eta berdea uhin elektromagnetiko bihurtuko ...
Koloreak zientzian: gorria

Norteko Ferrokarrilla

2008/05/28 Divertimento Kromatikoan, argi gorria piztuko zaigu.
Fisika Kuantikoa

Norteko Ferrokarrilla

2008/05/14 Irratsaio honetan erronka bati helduko diogu: fisika kuantikoaren printzipioak azaldu nahi ditugu. Zer da fisika ...
Koloreak zientzian: Sua

Norteko Ferrokarrilla

2008/04/30 Divertimento Kromatikoa atalean, suaren koloreari buruz hitz egingo dugu.
Koloreak zientzian: oinarrizko koloreak

Norteko Ferrokarrilla

2008/04/02 'Divertimento kromatikoa' izeneko atalean, oinarrizko koloreei buruz hitz egingo dugu.
Fisika eta Metafisika liburua

Norteko Ferrokarrilla

2008/03/12 2007ko CAF-Elhuyar sarietan liburua idazteko proiektua irabazi duena gurekin solasean.
Unitateak

Norteko Ferrokarrilla

2008/03/05 Irribarre maltzurra ateratzeko aukera izango dugu gaurko gaiarekin: unitate-sistemei buruz hitz egingo dugu; sistema metrikoari ...
Ioi-iturrien saiakuntza-bankua Euskadin

Norteko Ferrokarrilla

2007/12/05 Fisikan bada gertuko albiste bat: munduko ioi-iturrien saiakuntza-bankua Euskadin ezarriko dute 2009an. Basqueersearch web orrikoek ...
Fisikako Nobel saria: magnetorresistentzia erraldoia

Norteko Ferrokarrilla

2007/10/17 Fisikako Nobel sariaz hitz egingo dugu. Bi ikertzailek jasoko dute saria, magnetorresistentzia erraldoia aurkitzeagatik, gaur ...
Fisika, erabat jostagarri

Norteko Ferrokarrilla

2007/05/09 Jolastuz fisika ikas liteke. Eta helburu horixe du Elhuyar Fundazioak aurkeztu berri duen liburu batek. ...
ITER proiektuari begira

Norteko Ferrokarrilla

2007/03/28 Lasarteko JEMA enpresak ITER proiektuan parte hartzen du, fusio nuklearra ikertu behar duen nazioarteko proiektu ...
Sukaldaritzaren kimika

Norteko Ferrokarrilla

2007/01/10 Sukaldaritzaren munduan, sukaldariek ez ezik, fisikariek eta kimikariek ere badute zer irakatsi. Azken batean, egostea, ...
2006ko Fisikako Nobel saria

Norteko Ferrokarrilla

2006/10/29 Aurtengo Fisikako Nobel sariaz hitz egingo dugu, hau da, Big Bang eztandaz.

Bideoak

Audioak

Elhuyar aldizkaria

Agenda

Argazki-galeriak