Zientzia blogak

Ezjakintasunaren kartografia #93

2015/12/19 Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dira. Hona hemen asteon plazaratu diren artikuluen laburpena.3D inpresioak pentsatzen ditugun baino erabilera gehiago ditu. Dany Continho-Nogueirak erakusten dizkigu zeintzuk diren: From bones to 3D(s): diffusion, didactics and diagnostics.Inurriak luzera egokia duten zubiak eraikitzeko antolatzen dira. José Ramón Alonsoren Building ...
Lydia Zapata Peña (1965-2015): Paleolitoko landareen erabileraren mintzoa

2015/12/18 Uxue RazkinEuropako Arkeobotanika arloko espezialistarik onenetarikoa izan zen Lydia Zapata Peña doktorea. Arkeologoa izateko asmoz, Deustuko Unibertsitatean hasi zen bere ibilbidea osatzen. Bertan Historia ikasi zuen. Horren ostean, Londresko University Collegera joateko beka bat eskuratu zuen eta bertan Arkeobotanikari buruzko master bat egin zuen. Ondoren, UPV/EHUko Letren Fakultatera ...
Espazioaz eta denboraz (II)

2015/12/17 César Tomé LópezNewtonek espazio absolutua unibertsoko pausaguneko masen zentroaren arabera definitu zuen. Hala ere, mekanikaren legeak gordetzeko, esan behar da edozein “sistema inertzial” (alegia, espazio absolutuarekiko uniformeki higitzen den edozein gorputz) balia litekeela erreferentzia-sistema gisa.XIX. mende bukaeran, erreferentzia-sistema inertzialen arazoari estuki lotzen zitzaion eterrarena, hots, uhin elektromagnetikoen zabaltzearen ...
Landareek ezin dituzte gizakiaren akatsak zuzendu

2015/12/16 Amaia PortugalFotosintesiaren bitartez, guk atmosferara isuritako karbono dioxidoaren zati bat xurgatzen dute landareek. Klima aldaketa kontrolatzeko borrokan, hori lagungarria izan zitekeela uste izan da. Ikerketa berri baten arabera, ordea, xurgatze hori uste baino mugatuagoa da, eta isuriak murrizteko neurriak, are premiazkoagoak.Landareek karbono dioxidoa behar dute fotosintesia egiteko, eta ...
Pitagorasen teorema kolokan? Bai zera!

2015/12/15 Javier DuoandikoetxeaPitagoras entzun eta teorema etorriko zaio akordura ia mundu guztiari. Hain ezaguna izan arren, Zientzia Kaiera honetan Pitagorasen teorema aipatu behar izan nuenez, Googlera jo nuen euskarazko esteka baten bila. Eman zidan lehen aukera egokia iruditu zitzaidan. Baina, begiak pantailan beherantza eramanda, deigarri egin zitzaidan zerbait ikusi nuen ...
Gizakiak ala postgizakiak?

2015/12/15 Arantxa ArzamendiGizakiak ala postgizakiak? Eztabaida eta debaterako oso aproposa den liburu honek gaurkotasun handiko gaiak azaltzen dizkigu. Egile nagusiak bi bira. Albert Cortina Ramos (Bartzelona, 1961) abokatua eta hirigintzan aditua (UAB y UPC) eta Miquel-Ángel Serra (Bartzelona, 1961) biologian doktorea (UAB), eta biomedikuntza arloko ikertzailea.Cortina eta Serraren liburuak ...
Txistuaren akustika ikertzen, soinua hobetzeko

2015/12/15 Fisikaren adarra dugu akustika eta honek soinuak, infrasoinuak eta ultrasoinuak aztertzen ditu eredu fisiko eta matematikoen bidez. Laburbilduz, soinuaren ekoizpena, hedapena, biltegiratzea, pertzepzioa eta erreprodukzioa aztertzen ditu akustikak.UPV/EHUko Bilboko Ingeniaritzako Goi Eskola Teknikoko Akustika ikerketa-taldeak besteak beste, musika-tresnen funtzionamendua aztertzea du helburu. Horren baitan, txistuaren eta haren instrumentu-familiaren ...
Asteon zientzia begi-bistan #84

2015/12/13 Uxue RazkinAsteon zientzia begi-bistan astean zehar sarean zientzia euskaraz jorratu duten artikuluen bilduma da. Zientzia Kaiera blogaren igandeetako gehigarria.ArkeologiaEl Molí del Salt aztarnategian (Tarragona) indusketak egin ostean, arte higigarriko pieza bat topatu dute. Goi Paleolitokoa da hori, 13.000 eta 14.000 urte bitartekoa. Zientzia Kaieran azaltzen ...
Ezjakintasunaren kartografia #92

2015/12/13 Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dira. Hona hemen asteon plazaratu diren artikuluen laburpena.Nola sortzen da hizkuntza? Zelan ikasten dugu hitz egiten umetan? Hizkuntzalaritza ebolutiboaren mundu liluragarrian barneratzen gaitu Pablo Bernabéuk: Language evolution: The origin.Zarata gauza desatsegina da orokorrean eta esperimentuetan tormentu bat izan daiteke. Adibidez, jasanezina ...
Zientzialari (41) – Estibaliz Capetillo

2015/12/11 Zientzialari 41 – Estibaliz Capetillo from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo.Galdera ugari ditugu Alzheimerren gaixotasunari buruz: posible al da gaixotasun hau pairatuko dugun ala ez aurreikustea? Badago tratatzeko modurik? Zeintzuk dira faktore babesleak bere aurrean? Estibaliz Capetillo Ikerbasque ikertzailea da Achucarro Center for Neuroscience zentroan. Aditu honekin izan gara galdera ...
Garunek ez daukate generorik

2015/12/11 Amaia PortugalEzin da burmuin bat gizon batena edo emakume batena den asmatu, soilik haren ezaugarri anatomikoak aztertuta. Hala ondorioztatu du nazioarteko ikerketa talde batek, 1.400 garunen eskanerrak behatu eta gero.Gizonek eta emakumeek badituzte desberdintasun fisikoak, eta batzuk oso agerikoak dira. Adibidez, txikitatik irakasten zaigu mutilek zakila dutela ...
Agian ez zenekien hainbat elikadura-gehigarri naturan lortuak direla

2015/12/11 Maria José MorenoBada nolabaiteko eztabaida etiketetan E marka daramaten gehigarriak dituzten janariei buruz. Badira artifizialak izanda arriskutsuak direla esaten dutenak, baina badira halaber ideia horren aurka sutsuki azaltzen direnak. Artikulu honetan ordea, ezagutzera emango ditugu hainbat E elikagai, Europar Batasunak baimenduak dituenak eta beraz behar bezalako kontrolak iragan dituztenak ...
Larruazalaren lodiera

2015/12/11 Juan Ignacio Pérez eta Miren Bego UrrutiaBeroa———————————————————————————————————–Orein jauzilaria (Antidorcas marsupialis) eta elur-oreina (Rangifer tarandus) belarjale hausnarkariak dira. Ezaugarri anatomikoei dagokienez, ez dira oso desberdinak.Orein jauzilariak ez du ia larru azpiko gantzik eta ilaje mehea du. Elur-oreinak, berriz, larru azpiko gantz-geruza eta ilaje lodiak ditu. Afrikako sabanan bizi ...
13.000 urte dituen ehiztari kanpamentu baten mapa

2015/12/11 El Molí del Salt aztarnategian (Tarragona) egindako indusketei esker, arte higigarriko pieza berezi bat topatu dute, Goi Paleolitokoa: 13.000 eta 14.000 urte bitartekoa da.  Eskistozko plaka bat da, 18 cm-ko luzera eta 8,5 cm-ko zabalera du, eta zazpi motibo erdizirkular ditu grabatuak. Motiboak, formagatik eta proportzioengatik, etxolatzat ...
Asteon zientzia begi-bistan #83

2015/12/11 Uxue RazkinAsteon zientzia begi-bistan astean zehar sarean zientzia euskaraz jorratu duten artikuluen bilduma da. Zientzia Kaiera blogaren igandeetako gehigarria.FisikaEspazioaren eta denboraren egungo ikuskeraren bilakaera izan du mintzagai César Tomé Lópezek. Hiru garaitan banatzen du bilakaera hori: absolutismoa, espazio-denbora eta espazio- eta denbora- egitura dinamikoak. Testu honen bidez ...