Zientzia blogak

Ezjakintasunaren kartografia #98

2016/01/25 Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dira. Hona hemen asteon plazaratu diren artikuluen laburpena.Askotan errealitate bati buruz hitz egiteko, hitz desberdinak erabiltzen ditugu sinonimoak izango balira bezala. Horrek ez luke horrela izan behar. Adriá Rofesek ematen digu adibide bat When “Eskimo” and “Inuit” are not the same thing ...
Zientzialari (43) – Arkaitz Carracedo

2016/01/22 Zientzialari 43 – Arkaitz Carracedo from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo.Nola sortzen da minbizia? Zeintzuk dira tumore bat garatzeko arrisku faktoreak? Zeintzuk dira esparru honetan azkenaldian egin diren aurkikuntzarik azpimarragarrienak? Arkaitz Carracedo CIC bioGUNEko Ikerbasque ikerlariak galdera hauen erantzuna eman digu gaurko bideoan. ‘Zientzialari‘ izeneko atal honen bitartez zientziaren oinarrizko ...
Arizonako erbia

2016/01/22 Juan Ignacio Pérez eta Miren Bego UrrutiaBeroa———————————————————————————————————–Harrigarria bada ere, elefanteak ez dira beroa barreiatzeko belarriak erabiltzen dituzten animalia bakarrak. Arizonako basamortuan bizi den Lepus generoko erbiak, beste erbiek bezala, belarri luzeak ditu, oso luzeak. Eta elefanteak egiten duen legez, beroa galtzeko erabiltzen ditu. Izan ere, odol-hodien dentsitatea oso ...
Uzta gorria, behar gorria

2016/01/22 Amaia PortugalMarten patatarik erein ote daitekeen argitzeko, proiektua jarri dute martxan Perun, La Joya basamortuko lur idorra baliatuta. Planeta gorrian baratzeek bizirauterik izango ote luketen jakitea da helburua, baina bai eta Lurreko txokorik latzenetan laborantza ahalbidetzeko moduak garatzea ere.Erein al daitezke patatak Marten? Matt Damonen pertsonaiak The Martian ...
EGUZKIKADAK: fenomeno motak

2016/01/22 Naiara Barrado eta Itziar GarateAurreko artikulu batean Eguzkikaden jatorriaz aritu ginen. Hor ikusi genuen Eguzkiaren eremu magnetikoa zela eguzkikaden eragilea eta Eguzkiaren jarduerak 11 urteko ziklo bat betetzen duela. Gaur, azalduko dugu eremu magnetikoak zer fenomeno eragin ditzakeen eta fenomeno horiek gugan zein eragin duten.Eguzki-orbanakEzagunenak Eguzki-orbanak dira ...
Haurrei etorkizuna azaltzen

2016/01/22 Arantxa Arzamendi2016ari hasiera emateko liburu zientifiko eta aldi berean entretenigarri bat aukeratu dut. Jakin-mina duten nerabe eta gazteentzat eragingarria, argitalpen ilustratu honen egileak italiarrak dira. Giovanni Bignami eta Cristina Bellon, testuaren arduradunak eta Federico Maniani, ilustratzailea.Giovanni Bignami (Desio, Italia, 1944), fisikari italiarra, astronomia eta astrofisika irakaslea da. Idazlan ...
Kontsumo berdearen ahulguneak eta indarguneak

2016/01/22 Laura Marcaidak, UPV/EHUko Ekonomia eta Enpresa Fakultateko Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza Graduko ikasleak egindako gradu amaierako lanak emaitza esanguratsuak eman ditu. Laura Marcaidak produktu ekologikoen marketina eta hauen prezioa aztertzen dituen ikerlana burutu du eta bertan ondorioztatu du produktu ekologikoak erosteko oztopo nagusia ez dela prezioa, produktuok dendetan aurkitzeko ...
Asteon zientzia begi-bistan #89

2016/01/17 Uxue RazkinAsteon zientzia begi-bistan astean zehar sarean zientzia euskaraz jorratu duten artikuluen bilduma da. Zientzia Kaiera blogaren igandeetako gehigarria.BiologiaAfrikako lehoiak desagertzen ari dira. Iker Tubia kazetariak Berrian azaltzen digu horien dekadentzia izugarria izan dela: azkeneko 35 urteetan %75 jaitsi da populazioa. Panthera elkarteak aditzera eman duenez, duela ...
Ezjakintasunaren kartografia #97

2016/01/17 Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dira. Hona hemen asteon plazaratu diren artikuluen laburpena.Denok dugu Marte gustuko. Ez dakigu oso ondo zergatik baina kontua da gustukoa dugula planeta gorria. Behar bada gugandik hain hurbil dagoelako edota, era berean, Lurraren berdin antzekoa eta hain desberdina delako. Marte eta Lurraren ...
Mary Anning (1799-1847): Fosilei so egiten zien emakumea

2016/01/17 Uxue RazkinLyme Regisen (Ingalaterra) jaio zen Mary Anning. Bere aita, Richard, arotza zen. Gainera, itsas aztarnategietan aurkitutako fosilak saltzen zituen eta horrela lortzen zituen irabaziak baina familia txiroa zen. Joseph eta Mary izan ziren heriotzatik libratu ziren seme-alaba bakarrak.Hauek aitari itsasertzean fosilak bilatzen laguntzen zioten. Anningek, beraz, txikitatik ...
Espazioaz eta denboraz (III)

2016/01/14 César Tomé LópezXIX. mende hasieran urrats erabakigarriak eman ziren ondoren Gauss-ek ez-euklidear izendatuko zituen geometriak matematikoki eraikitzeko prozesuan. Hain zuzen, Carl Friedrich Gaussek berak 1813an eta Ferdinand Karl Schweikart-ek 1818an, bakoitzak bere aldetik, geometria mota horren oinarrizko ideiak garatu zituzten, non Euklidesen paraleloen postulatua ez den egiazkotzat hartzen. Bietako ...
Minbiziaren argi salataria

2016/01/14 Amaia PortugalZelula gaiztoak fluoreszente bihurtzen dituen likido bat sortu dute, ehun osasuntsuetatik askoz nabarmenago bereizteko, eta hartara, tumorea erauzi behar duen zirujauaren lana errazteko.Minbizia egoskorra da. Behin harrapatuta, ez gaitu berehalakoan uzten, eta ederki dakite hori zirujau onkologoek. Batzuetan, ebakuntza egin, tumorea eta inguruko ehuna erauztea lortu, eta ...
Ciencia Clip: Bigarren Hezkuntzako ikasleentzako zientzia bideoen lehiaketa

2016/01/14 Otsailaren 1ean Bigarren Hezkuntzako ikasleei zuzenduta dagoen Ciencia Clip lehiaketa jarriko du abian UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak. Ekimena Naukas eta The Big Van-en laguntzarekin gauzatuko da eta gazteek sortutako, diseinatutako eta ekoiztutako zientzia-dibulgazioko bideoak saritzea du helburu.Zientzia eta teknologiarekiko interesa sustatzea xede duen ekimen honek, parte-hartzaileei sormena eta ...
Genetikaren ibilbidea (VII): Eboluzioak eta genetikak topo egin zutenekoak

2016/01/14 Koldo GarciaTheodosius Dobzhanskyk “Biologian ezerk ez du zentzurik ez bada eboluzioaren argipean” esan zuen. Edozein zientzia biologiko ulertzeko, eboluzioa beharrezkoa dugu eta genetika eboluzioa ulertzeko lanabesetako bat da, garai batzuetan uztarketa honek hautsak harrotu bazituen ere.1859an Charles Darwin britainiarrak “Espezieen jatorriaz” liburua idatzi zuenean ez ziren geneak edo ...
Bertsozientzia (4): “Zaldieroa dixit: ez dezagun ergatiboa kendu!”

2016/01/11 Ezohikoa da kultura zientifikoa zabaltzeko jaialdi bat antolatzea. Oso ezohikoa da zientzialari batzuk labur, argi eta modu dibertigarrian entzutea. Eta, are ezohikoagoa da bertsolariek beraiek esandakoa ulertzea eta horren inguruan kantatzea. Ezohiko guztiau gertatu zen irailaren 26an Bilboko Bizkaia Aretoan, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatu zuen “Jakinduriek mundue erreko ...